{"id":28302,"date":"2026-11-08T23:57:28","date_gmt":"2026-11-08T22:57:28","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/lexique\/tutelle\/"},"modified":"2026-11-09T13:13:26","modified_gmt":"2026-11-09T12:13:26","slug":"tutelle","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/lexique\/tutelle\/","title":{"rendered":"Tutelle : d\u00e9finition, conditions et r\u00f4le du tuteur"},"content":{"rendered":"<div class=\"balmont-prod\">\n<style>#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}.balmont-prod.balmont-prod{width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);padding:0;background:#0E1113!important;color:#FFFFFF!important;font-size:16px;line-height:1.5;text-align:left;font-family:Inter,-apple-system,BlinkMacSystemFont,'Segoe UI',Roboto,Helvetica,Arial,sans-serif}.balmont-prod.balmont-prod *{box-sizing:border-box;color:inherit;font-family:inherit;text-align:inherit}.balmont-prod.balmont-prod a{color:inherit;text-decoration:none!important;border:0}.balmont-prod.balmont-prod p:empty{display:none}.balmont-prod.balmont-prod section{padding:80px 32px}.balmont-prod.balmont-prod .in{max-width:1200px;margin:0 auto}.balmont-prod.balmont-prod section.top{padding-top:160px}.balmont-prod.balmont-prod .alt{background:#12150F}.balmont-prod.balmont-prod .fil{font-size:12px;color:#8A8D82;margin:0 0 18px}.balmont-prod.balmont-prod .fil a:hover{color:#FFFFFF}.balmont-prod.balmont-prod .k{font-size:11px;font-weight:600;letter-spacing:.14em;text-transform:uppercase;color:#C8F020;margin:0 0 14px}.balmont-prod.balmont-prod h1{font-size:48px;line-height:1.1;letter-spacing:-.02em;font-weight:600;margin:0;max-width:22ch}.balmont-prod.balmont-prod h2{font-size:34px;line-height:1.15;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0;max-width:26ch}.balmont-prod.balmont-prod .lede{font-size:17px;line-height:1.55;color:#B5B8AD;margin:20px 0 0;max-width:62ch}.balmont-prod.balmont-prod .grid3{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:16px;margin-top:32px}.balmont-prod.balmont-prod .grid2{display:grid;grid-template-columns:repeat(2,minmax(0,1fr));gap:16px;margin-top:32px}.balmont-prod.balmont-prod .stat{background:#16190F;border:1px solid rgba(255,255,255,.08);border-radius:12px;padding:22px}.balmont-prod.balmont-prod .stat .n{display:block;font-size:34px;font-weight:600;letter-spacing:-.02em;color:#C8F020;font-variant-numeric:tabular-nums}.balmont-prod.balmont-prod .stat .d{display:block;font-size:13.5px;line-height:1.5;color:#B5B8AD;margin-top:8px}.balmont-prod.balmont-prod .card{background:#0E1113;border:1px solid rgba(255,255,255,.08);border-radius:12px;padding:24px}.balmont-prod.balmont-prod .alt .card{background:#16190F}.balmont-prod.balmont-prod .card .t{display:block;font-size:18px;font-weight:600;line-height:1.3}.balmont-prod.balmont-prod .card p,.balmont-prod.balmont-prod .card .p{display:block;font-size:14.5px;line-height:1.6;color:#B5B8AD;margin:10px 0 0}.balmont-prod.balmont-prod .card b{color:#FFFFFF;font-weight:600}.balmont-prod.balmont-prod a.card{display:block;transition:border-color .15s}.balmont-prod.balmont-prod a.card:hover{border-color:rgba(200,240,32,.55)}.balmont-prod.balmont-prod .card .o{display:block;margin-top:14px;font-size:13.5px;font-weight:600;color:#C8F020}.balmont-prod.balmont-prod .tabw{overflow-x:auto;margin-top:28px}.balmont-prod.balmont-prod .tab{width:100%;max-width:880px;border-collapse:collapse;font-variant-numeric:tabular-nums}.balmont-prod.balmont-prod .tab tr,.balmont-prod.balmont-prod .tab th,.balmont-prod.balmont-prod .tab td{background:transparent!important;border-left:0;border-right:0;border-top:0}.balmont-prod.balmont-prod .tab th,.balmont-prod.balmont-prod .tab td{padding:14px 12px;border-bottom:1px solid rgba(255,255,255,.08);font-size:15px;vertical-align:top}.balmont-prod.balmont-prod .tab th{font-size:12px;font-weight:600;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;color:#8A8D82}.balmont-prod.balmont-prod .tab td.r,.balmont-prod.balmont-prod .tab th.r{text-align:right}.balmont-prod.balmont-prod .tab.large{min-width:720px}.balmont-prod.balmont-prod .tab td.g{color:#C8F020;font-weight:600}.balmont-prod.balmont-prod .note{font-size:13px;color:#8A8D82;margin:14px 0 0;max-width:72ch}.balmont-prod.balmont-prod .ctas{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;margin-top:26px}.balmont-prod.balmont-prod .final .ctas{justify-content:center}.balmont-prod.balmont-prod .btn{display:inline-flex;align-items:center;background:#C8F020;color:#0E1113!important;font-weight:600;font-size:14.5px;border-radius:8px;padding:13px 22px}.balmont-prod.balmont-prod .btn2{display:inline-flex;align-items:center;background:#16190F;color:#FFFFFF!important;font-weight:600;font-size:14.5px;border-radius:8px;padding:12px 21px;border:1px solid rgba(255,255,255,.12)}.balmont-prod.balmont-prod .faq{margin-top:28px;border-top:1px solid rgba(255,255,255,.08)}.balmont-prod.balmont-prod details{border-bottom:1px solid rgba(255,255,255,.08)}.balmont-prod.balmont-prod summary{list-style:none;cursor:pointer;display:flex;justify-content:space-between;gap:24px;padding:20px 0;font-size:17px;font-weight:500}.balmont-prod.balmont-prod summary::-webkit-details-marker{display:none}.balmont-prod.balmont-prod summary:after{content:\"+\";color:#C8F020;font-size:20px;line-height:1}.balmont-prod.balmont-prod details[open] summary:after{content:\"\u2212\"}.balmont-prod.balmont-prod .rep{padding:0 0 22px;max-width:78ch}.balmont-prod.balmont-prod .rep p{font-size:15px;line-height:1.6;color:#B5B8AD;margin:0 0 10px}.balmont-prod.balmont-prod .rep b{color:#FFFFFF;font-weight:600}.balmont-prod.balmont-prod .final{text-align:center;padding:88px 32px}.balmont-prod.balmont-prod .final h2{margin:0 auto;max-width:24ch;text-align:center;font-size:40px}@media (max-width:1024px){.balmont-prod.balmont-prod section{padding:60px 24px}.balmont-prod.balmont-prod section.top{padding-top:130px}.balmont-prod.balmont-prod h1{font-size:40px}.balmont-prod.balmont-prod .grid3,.balmont-prod.balmont-prod .grid2{grid-template-columns:1fr}}@media (max-width:640px){.balmont-prod.balmont-prod section{padding:44px 16px}.balmont-prod.balmont-prod section.top{padding-top:100px}.balmont-prod.balmont-prod h1{font-size:30px}.balmont-prod.balmont-prod h2,.balmont-prod.balmont-prod .final h2{font-size:25px}.balmont-prod.balmont-prod .stat .n{font-size:28px}.balmont-prod.balmont-prod summary{font-size:15.5px}.balmont-prod.balmont-prod .ctas{flex-direction:column;align-items:stretch}.balmont-prod.balmont-prod .btn,.balmont-prod.balmont-prod .btn2{justify-content:center}.balmont-prod.balmont-prod .tab th,.balmont-prod.balmont-prod .tab td{padding:12px 6px;font-size:14px}}<\/style>\n<style>\n.balmont-prod.balmont-prod section.art-s{padding:56px 32px 24px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod section.art-top{padding:150px 32px 28px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod section.art-alt{padding:56px 32px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose{max-width:800px;margin:0!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose>*:first-child{margin-top:0!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose h2{font-size:32px!important;line-height:1.15!important;letter-spacing:-.02em!important;margin:48px 0 16px!important;max-width:none!important;font-weight:700!important;color:#111311!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose h3{font-size:22px!important;line-height:1.3!important;margin:30px 0 10px!important;font-weight:650!important;color:#111311!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose p{font-size:17.5px!important;line-height:1.7!important;color:#3F443B!important;margin:0 0 16px!important;max-width:none!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose ul,.balmont-prod.balmont-prod .prose ol{margin:0 0 18px!important;padding-left:22px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose li{font-size:17.5px!important;line-height:1.65!important;color:#3F443B!important;margin:0 0 8px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose strong{color:#111311!important;font-weight:650!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose a,.balmont-prod.balmont-prod .src a{color:#3F5200!important;text-decoration:underline!important;text-underline-offset:3px;text-decoration-color:rgba(63,82,0,.4)!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .prose blockquote{margin:0 0 18px;padding:2px 0 2px 18px;border-left:3px solid #C8F020}\n.balmont-prod.balmont-prod .tw{overflow-x:auto;margin:8px 0 26px;border:1px solid rgba(17,19,17,.12);border-radius:14px;background:#FFFFFF}\n.balmont-prod.balmont-prod .tw table{width:100%;border-collapse:collapse;min-width:600px;margin:0}\n.balmont-prod.balmont-prod .tw th{background:#111311!important;color:#C8F020!important;font-size:12px!important;letter-spacing:.05em;text-transform:uppercase;text-align:left!important;font-weight:600!important;padding:13px 14px!important;border:0!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .tw td{font-size:14.5px!important;line-height:1.55!important;color:#2B2F28!important;padding:12px 14px!important;border:0!important;border-bottom:1px solid rgba(17,19,17,.08)!important;vertical-align:top;text-align:left!important;background:transparent!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .tw tr:last-child td{border-bottom:0!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .byline{font-size:14.5px!important;line-height:1.55!important;color:#6A6F64!important;margin:22px 0 0!important;max-width:70ch!important;font-style:italic}\n.balmont-prod.balmont-prod .art-top h1{font-size:clamp(34px,4.6vw,58px)!important;line-height:1.05!important;max-width:20ch!important;letter-spacing:-.03em!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .art-alt .k{margin-bottom:6px}\n.balmont-prod.balmont-prod .faq summary{font-size:18px!important;font-weight:600!important;padding:20px 0!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .rep p{font-size:16.5px!important;line-height:1.65!important;color:#3F443B!important;margin:0 0 10px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .rep ul{margin:0 0 12px;padding-left:20px}\n.balmont-prod.balmont-prod .rep li{font-size:16.5px;line-height:1.6;color:#3F443B;margin:0 0 6px}\n.balmont-prod.balmont-prod .sign{background:#FFFFFF;border:1px solid rgba(17,19,17,.12);border-radius:14px;padding:22px 24px;margin:26px 0 0;max-width:640px}\n.balmont-prod.balmont-prod .sign p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important;color:#4A4F46!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .sign p b{display:block;color:#111311;font-size:18px;margin-bottom:4px}\n.balmont-prod.balmont-prod .cta-t h2{font-size:32px!important;line-height:1.15!important;max-width:24ch!important;margin:0 0 14px!important;letter-spacing:-.02em!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .cta-t p{font-size:17.5px!important;line-height:1.65!important;color:#3F443B!important;max-width:68ch!important;margin:0 0 14px!important}\n.balmont-prod.balmont-prod .cta-t .ctas{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:12px;margin-top:26px}\n.balmont-prod.balmont-prod .src ul{list-style:none;padding:0;margin:18px 0 0}\n.balmont-prod.balmont-prod .src li{font-size:13.5px;line-height:1.55;color:#4A4F46;margin:0 0 10px;word-break:break-word}\n@media (max-width:1024px){.balmont-prod.balmont-prod section.art-top{padding-top:120px!important}.balmont-prod.balmont-prod .prose h2,.balmont-prod.balmont-prod .cta-t h2{font-size:27px!important}}\n@media (max-width:640px){.balmont-prod.balmont-prod section.art-s,.balmont-prod.balmont-prod section.art-alt{padding:40px 18px 16px!important}.balmont-prod.balmont-prod section.art-top{padding:96px 18px 20px!important}.balmont-prod.balmont-prod .prose h2,.balmont-prod.balmont-prod .cta-t h2{font-size:24px!important;margin-top:36px!important}.balmont-prod.balmont-prod .prose p,.balmont-prod.balmont-prod .prose li,.balmont-prod.balmont-prod .cta-t p{font-size:16.5px!important}.balmont-prod.balmont-prod .sign{padding:18px}}\n<\/style>\n<section class=\"top art-top\">\n<div class=\"in\">\n<p class=\"fil\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \/ <a href=\"\/lexique\/\">Lexique<\/a> \/ Tutelle<\/p>\n<p class=\"k\">Lexique \u00b7 Famille<\/p>\n<h1>Tutelle : d\u00e9finition, conditions et r\u00f4le du tuteur<\/h1>\n<p class=\"byline\">R\u00e9dig\u00e9 par Alexis Sagnier, fondateur de Balmont Conseil (Lyon). Publi\u00e9 le 9 novembre 2026.<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"art-s\">\n<div class=\"in\">\n<div class=\"prose\">\n<p>La tutelle est la mesure de protection juridique la plus forte pour un majeur : le juge des contentieux de la protection d\u00e9signe un tuteur qui <strong>repr\u00e9sente<\/strong> la personne dans les actes de la vie civile, parce qu&rsquo;elle ne peut plus pourvoir seule \u00e0 ses int\u00e9r\u00eats en raison d&rsquo;une alt\u00e9ration de ses facult\u00e9s m\u00e9dicalement constat\u00e9e.<\/p>\n<h2>Comment \u00e7a marche<\/h2>\n<p>La demande est d\u00e9pos\u00e9e au tribunal par un proche, le procureur ou la personne elle-m\u00eame, avec un certificat m\u00e9dical circonstanci\u00e9 \u00e9tabli par un m\u00e9decin inscrit sur une liste du procureur. Le juge ne prononce la tutelle que si une mesure plus l\u00e9g\u00e8re (sauvegarde de justice, curatelle, habilitation familiale) ne suffit pas : c&rsquo;est le principe de n\u00e9cessit\u00e9 et de subsidiarit\u00e9 pos\u00e9 par l&rsquo;article 428 du code civil.<\/p>\n<p>Le tuteur, souvent un membre de la famille, sinon un mandataire judiciaire professionnel, g\u00e8re seul les actes d&rsquo;administration (encaisser les revenus, payer les charges, g\u00e9rer les comptes). Les actes de disposition \u2014 vendre la r\u00e9sidence de la personne prot\u00e9g\u00e9e, faire une donation, modifier une <a href=\"\/blog\/clause-beneficiaire-915-000-e-transmis-sans-droits-par-lassurance-vie\/\">clause b\u00e9n\u00e9ficiaire<\/a>, racheter un contrat d&rsquo;assurance-vie important \u2014 exigent l&rsquo;autorisation du juge ou du conseil de famille. Le tuteur rend chaque ann\u00e9e un compte de gestion.<\/p>\n<h3>Dur\u00e9e<\/h3>\n<p>La mesure est prononc\u00e9e pour une dur\u00e9e fix\u00e9e par le juge et renouvelable ; elle prend fin par jugement de mainlev\u00e9e ou au d\u00e9c\u00e8s de la personne prot\u00e9g\u00e9e.<\/p>\n<h2>Exemple concret<\/h2>\n<p>Un p\u00e8re veuf atteint d&rsquo;une maladie neurod\u00e9g\u00e9n\u00e9rative d\u00e9tient un appartement locatif et deux contrats d&rsquo;assurance-vie. Plac\u00e9 sous tutelle, il ne peut plus signer seul : sa fille, nomm\u00e9e tutrice, per\u00e7oit les loyers et r\u00e8gle l&rsquo;EHPAD, mais doit obtenir l&rsquo;accord du juge pour vendre l&rsquo;appartement et financer les frais d&rsquo;h\u00e9bergement.<\/p>\n<h2>Points de vigilance<\/h2>\n<ul>\n<li>Anticiper par un mandat de protection future \u00e9vite souvent la tutelle et laisse le choix de la personne de confiance.<\/li>\n<li>Toute modification de clause b\u00e9n\u00e9ficiaire d&rsquo;assurance-vie d&rsquo;un majeur sous tutelle n\u00e9cessite une autorisation.<\/li>\n<li>Les actes pass\u00e9s seuls par la personne sous tutelle apr\u00e8s le jugement sont nuls de droit.<\/li>\n<li>Pour un chef d&rsquo;entreprise, pr\u00e9voir dans les statuts ce qui se passe en cas d&rsquo;incapacit\u00e9 du dirigeant.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"art-s rel-maillage\">\n<div class=\"in\">\n<div class=\"prose\">\n<h2>D\u00e9finitions li\u00e9es \u00e0 Tutelle<\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"grid3\"><a class=\"card\" href=\"\/lexique\/curatelle\/\"><span class=\"t\">Curatelle<\/span><span class=\"p\">D\u00e9finition, m\u00e9canisme et points cl\u00e9s.<\/span><span class=\"o\">Lire<\/span><\/a><a class=\"card\" href=\"\/lexique\/mandat-de-protection-future\/\"><span class=\"t\">Mandat de protection future<\/span><span class=\"p\">D\u00e9finition, m\u00e9canisme et points cl\u00e9s.<\/span><span class=\"o\">Lire<\/span><\/a><a class=\"card\" href=\"\/lexique\/procedure-de-sauvegarde\/\"><span class=\"t\">Proc\u00e9dure de sauvegarde<\/span><span class=\"p\">D\u00e9finition, m\u00e9canisme et points cl\u00e9s.<\/span><span class=\"o\">Lire<\/span><\/a><a class=\"card\" href=\"\/lexique\/majeur-protege\/\"><span class=\"t\">Majeur prot\u00e9g\u00e9<\/span><span class=\"p\">D\u00e9finition, m\u00e9canisme et points cl\u00e9s.<\/span><span class=\"o\">Lire<\/span><\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"art-s\">\n<div class=\"in cta-t\">\n<h2>Cette notion concerne votre patrimoine ?<\/h2>\n<p>Vous vous demandez ce que cette notion change pour votre situation ? Prenez rendez-vous avec Balmont Conseil, cabinet de gestion de patrimoine install\u00e9 \u00e0 Lyon depuis bient\u00f4t 14 ans, pour en parler avec un conseiller.<\/p>\n<div class=\"sign\">\n<p><b>Alexis Sagnier<\/b>Fondateur de Balmont Conseil, Lyon<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"ctas\"><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=balmontconseil.com&amp;utm_medium=lexique&amp;utm_content=tutelle\">Prendre rendez-vous<\/a><a class=\"btn2\" href=\"\/lexique\/\">Tout le lexique<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"alt art-alt\">\n<div class=\"in\">\n<p class=\"k\">Questions fr\u00e9quentes<\/p>\n<div class=\"faq\">\n<details>\n<summary>Qui peut demander une tutelle ?<\/summary>\n<div class=\"rep\">\n<p>Le conjoint ou partenaire, un parent, un proche entretenant des liens \u00e9troits avec la personne, la personne elle-m\u00eame ou le procureur de la R\u00e9publique.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Le tuteur peut-il vendre la maison de la personne prot\u00e9g\u00e9e ?<\/summary>\n<div class=\"rep\">\n<p>Pas seul : la vente du logement de la personne prot\u00e9g\u00e9e exige l&#x27;autorisation du juge ou du conseil de famille.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<details>\n<summary>Quelle diff\u00e9rence avec la curatelle ?<\/summary>\n<div class=\"rep\">\n<p>En tutelle, le tuteur repr\u00e9sente la personne ; en curatelle, la personne agit elle-m\u00eame mais avec l&#x27;assistance de son curateur pour les actes importants.<\/p>\n<\/div>\n<\/details>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section class=\"alt src art-alt\">\n<div class=\"in\">\n<p class=\"k\">Source officielle<\/p>\n<p>articles 425 \u00e0 476 du code civil<\/p>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \/ Lexique \/ Tutelle Lexique \u00b7 Famille Tutelle : d\u00e9finition, conditions et r\u00f4le du tuteur R\u00e9dig\u00e9 par Alexis Sagnier, fondateur de Balmont Conseil (Lyon). Publi\u00e9 le 9 novembre 2026. La tutelle<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":11005,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-28302","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28302"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28302\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32459,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/28302\/revisions\/32459"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11005"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}