{"id":23408,"date":"2026-11-08T13:32:45","date_gmt":"2026-11-08T12:32:45","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/roumanie\/pensions-retraite\/"},"modified":"2026-11-09T00:55:46","modified_gmt":"2026-11-08T23:55:46","slug":"pensions-retraite","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/roumanie\/pensions-retraite\/","title":{"rendered":"Retraite en Roumanie\u00a0: qui impose votre pension priv\u00e9e\u00a0? L\u2019article 18 de la convention franco-roumaine"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Les pensions de la s\u00e9curit\u00e9 sociale fran\u00e7aise sont-elles vis\u00e9es ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Oui : l\u2019article 18, paragraphe 1, vise express\u00e9ment les pensions de s\u00e9curit\u00e9 sociale, imposables seulement dans l\u2019\u00c9tat de r\u00e9sidence du retrait\u00e9.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Une pension de fonctionnaire est-elle impos\u00e9e en Roumanie ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non : elle n\u2019est imposable que dans l\u2019\u00c9tat qui la verse (article 18, paragraphe 2), sans exception li\u00e9e \u00e0 la nationalit\u00e9.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Que se passe-t-il si la France et la Roumanie me consid\u00e8rent tous deux comme r\u00e9sident ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"L\u2019article 4, paragraphe 2, d\u00e9partage : foyer d\u2019habitation permanent, centre des int\u00e9r\u00eats vitaux, s\u00e9jour habituel, nationalit\u00e9 et, \u00e0 d\u00e9faut, accord entre les deux administrations.\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/\">France\u2013Roumanie<\/a> \u203a Article 18 \u00b7 Pensions de retraite<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Roumanie<\/span><span class=\"metaline\">Convention du 27 septembre 1974, modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017<\/span><\/div>\n<h1>Retraite en Roumanie\u00a0: qui impose votre pension priv\u00e9e\u00a0? L\u2019article 18 de la convention franco-roumaine<\/h1>\n<p class=\"lead\">Une pension vers\u00e9e au titre d\u2019un emploi ant\u00e9rieur, y compris une pension de s\u00e9curit\u00e9 sociale, n\u2019est imposable que dans l\u2019\u00c9tat o\u00f9 r\u00e9side le retrait\u00e9. Les pensions publiques restent imposables dans l\u2019\u00c9tat qui les verse. Tout repose donc sur la r\u00e9sidence au sens de la convention.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-roumanie.webp\" alt=\"Bra\u0219ov, Roumanie\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 18 \u00b7 Pensions de retraite<\/span><b>Bra\u0219ov, Roumanie<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Les pensions, y compris les pensions de s\u00e9curit\u00e9 sociale, vers\u00e9es \u00e0 un r\u00e9sident d\u2019un \u00c9tat au titre d\u2019un emploi ant\u00e9rieur ne sont imposables que dans cet \u00c9tat (article 18, paragraphe 1).<\/li><li>Les pensions vers\u00e9es par un \u00c9tat, une collectivit\u00e9 ou une personne morale de droit public au titre de fonctions de caract\u00e8re public ne sont imposables que dans cet \u00c9tat (article 18, paragraphe 2).<\/li><li>Pour ces pensions publiques, la convention ne pr\u00e9voit pas d\u2019exception li\u00e9e \u00e0 la nationalit\u00e9 du retrait\u00e9.<\/li><li>L\u2019article 18, paragraphe 1, suppose d\u2019\u00eatre r\u00e9sident de Roumanie au sens de l\u2019article 4.<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>Qui impose votre pension\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Retrait\u00e9 du priv\u00e9, r\u00e9sident de Roumanie<\/span><span class=\"etat \">Roumanie seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 18 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Pension de s\u00e9curit\u00e9 sociale fran\u00e7aise, retrait\u00e9 r\u00e9sident de Roumanie<\/span><span class=\"etat \">Roumanie seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 18 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Retrait\u00e9 du priv\u00e9 rest\u00e9 r\u00e9sident de France au sens de l\u2019article 4<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 et 18 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Ancien agent public fran\u00e7ais, r\u00e9sident de Roumanie<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 18 \u00a7 2<\/span><\/div><\/div><div style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 18, paragraphe 1<\/span><p>\u00ab Les pensions, y compris les pensions de s\u00e9curit\u00e9 sociale, et les autres r\u00e9mun\u00e9rations similaires vers\u00e9es \u00e0 un r\u00e9sident d&#x27;un Etat contractant au titre d&#x27;un emploi ant\u00e9rieur, ne sont imposables que dans cet Etat. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 18, paragraphe 2<\/span><p>\u00ab Nonobstant les dispositions du paragraphe 1, les pensions vers\u00e9es par l&#x27;un des Etats contractants, une subdivision administrative territoriale, une collectivit\u00e9 territoriale ou une personne morale de droit public de cet Etat, soit directement, soit par pr\u00e9l\u00e8vement sur les fonds qu&#x27;ils ont constitu\u00e9s, au titre de services ant\u00e9rieurs dans l&#x27;exercice de fonctions de caract\u00e8re public, ne sont imposables que dans cet Etat contractant. \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n<h2>Le vrai sujet\u00a0: \u00eatre r\u00e9sident de Roumanie<\/h2><p>L\u2019article 18 ne joue qu\u2019une fois la r\u00e9sidence \u00e9tablie. Si la France vous consid\u00e8re aussi comme r\u00e9sident, la convention d\u00e9partage dans cet ordre (article 4, paragraphe 2)\u00a0:<\/p><ol class=\"steps\"><li><span class=\"n\">1<\/span><div><b>Foyer d\u2019habitation permanent<\/b><span>O\u00f9 disposez-vous d\u2019un logement permanent\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">2<\/span><div><b>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux<\/b><span>Foyer des deux c\u00f4t\u00e9s\u00a0: o\u00f9 sont vos liens personnels et \u00e9conomiques les plus \u00e9troits\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">3<\/span><div><b>S\u00e9jour habituel<\/b><span>Toujours ind\u00e9cis\u00a0: o\u00f9 s\u00e9journez-vous de fa\u00e7on habituelle\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">4<\/span><div><b>Nationalit\u00e9<\/b><span>Sinon, l\u2019\u00c9tat dont vous poss\u00e9dez la nationalit\u00e9.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">5<\/span><div><b>Accord des deux administrations<\/b><span>Double nationalit\u00e9 ou aucune\u00a0: les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes tranchent d\u2019un commun accord.<\/span><\/div><\/li><\/ol>\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/associe-unique-d-une-societe-roumaine-de-transport-dirigee-depuis-le-bas-rhin\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Strasbourg<\/span><small>6 novembre 2023<\/small><\/div><p>Associ\u00e9 unique d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 roumaine de transport dirig\u00e9e depuis le Bas-Rhin\u00a0: \u00e9tablissement stable en France, b\u00e9n\u00e9fices impos\u00e9s entre ses mains et majoration de 80 % pour activit\u00e9 occulte<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/gerant-d-une-societe-roumaine-travaillant-en-france-epouse-et-fils-en-france\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Versailles<\/span><small>9 novembre 2023<\/small><\/div><p>G\u00e9rant d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 roumaine travaillant en France, \u00e9pouse et fils en France\u00a0: r\u00e9sident de France malgr\u00e9 l&#x27;imp\u00f4t pay\u00e9 en Roumanie\u00a0; salaires \u00e9valu\u00e9s d&#x27;apr\u00e8s le loyer, mais revenus distribu\u00e9s d\u00e9charg\u00e9s pour d\u00e9faut de motivation<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/resident-roumain-exploitant-une-societe-roumaine-de-travaux-forestiers-quasi\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Toulouse<\/span><small>4 juillet 2024<\/small><\/div><p>R\u00e9sident roumain exploitant une soci\u00e9t\u00e9 roumaine de travaux forestiers quasi exclusivement en France\u00a0: \u00e9tablissement stable, imposition en France des b\u00e9n\u00e9fices et majoration de 80 % pour activit\u00e9 occulte<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/#decisions\">Voir les 8 d\u00e9cisions qui concernent la Roumanie \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>Pour une pension du priv\u00e9 comme pour une pension de s\u00e9curit\u00e9 sociale, la convention donne tout le droit d\u2019imposer \u00e0 l\u2019\u00c9tat de r\u00e9sidence\u00a0: un retrait\u00e9 devenu r\u00e9sident de Roumanie n\u2019est imposable sur ces pensions qu\u2019en Roumanie. Une pension de fonctionnaire reste en revanche imposable en France, quelle que soit la nationalit\u00e9 du retrait\u00e9. Dans un couple, les deux r\u00e9gimes peuvent coexister et se distinguent d\u00e8s l\u2019\u00e9tude du projet.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=roumanie-pensions-retraite-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence avant le d\u00e9part<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous touchez une pension fran\u00e7aise et vous pr\u00e9parez votre installation en Roumanie\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=roumanie-pensions-retraite-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/\">Convention France\u2013Roumanie : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/residence-fiscale\/\"><small>Art. 4<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/pensions-retraite\/\" class=\"cur\"><small>Art. 18<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/fonction-publique\/\"><small>Art. 19<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 6<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/plus-values\/\"><small>Art. 13<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/dividendes\/\"><small>Art. 10<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/interets\/\"><small>Art. 11<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/salaires\/\"><small>Art. 15<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/double-imposition\/\"><small>Art. 24<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<div class=\"card bm-bofip\" style=\"margin:28px 0\"><span class=\"mono\" style=\"display:block;margin-bottom:12px\">Ce qu\u2019en dit l\u2019administration (BOFiP)<\/span><div style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px\"><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-int-dg-20-20-50\/\">BOI-INT-DG-20-20-50 \u00b7 Pensions et conventions fiscales<\/a><\/div><\/div><h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Les pensions de la s\u00e9curit\u00e9 sociale fran\u00e7aise sont-elles vis\u00e9es\u00a0?<\/summary><p>Oui\u00a0: l\u2019article 18, paragraphe 1, vise express\u00e9ment les pensions de s\u00e9curit\u00e9 sociale, imposables seulement dans l\u2019\u00c9tat de r\u00e9sidence du retrait\u00e9.<\/p><\/details><details><summary>Une pension de fonctionnaire est-elle impos\u00e9e en Roumanie\u00a0?<\/summary><p>Non\u00a0: elle n\u2019est imposable que dans l\u2019\u00c9tat qui la verse (article 18, paragraphe 2), sans exception li\u00e9e \u00e0 la nationalit\u00e9.<\/p><\/details><details><summary>Que se passe-t-il si la France et la Roumanie me consid\u00e8rent tous deux comme r\u00e9sident\u00a0?<\/summary><p>L\u2019article 4, paragraphe 2, d\u00e9partage\u00a0: foyer d\u2019habitation permanent, centre des int\u00e9r\u00eats vitaux, s\u00e9jour habituel, nationalit\u00e9 et, \u00e0 d\u00e9faut, accord entre les deux administrations.<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Convention du 27 septembre 1974, modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017 \u2014 Version consolid\u00e9e de la convention avec la Roumanie modifi\u00e9e par la convention multilat\u00e9rale &#8211; Imp\u00f4ts sur le revenu et la fortune (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur (texte de 1974 tel que modifi\u00e9 par la Convention multilat\u00e9rale, entr\u00e9e en vigueur le 1er juin 2022 pour la Roumanie). Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez en Roumanie ?<\/span><h3>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence avant le d\u00e9part\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=roumanie-pensions-retraite-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">D\u00e9cisions \u00b7 Roumanie<\/span><div class=\"rel\"><a href=\"\/decisions\/salarie-vivant-et-travaillant-a-pau-dont-l-epouse-et-les-enfants-seraient\/\">Salari\u00e9 vivant et travaillant \u00e0 Pau dont l&#x27;\u00e9pouse et les enfants seraient rest\u00e9s en Roumanie\u00a0: faute de preuves, le foyer est en France et la convention franco-roumaine n&#x27;est d&#x27;aucun secours<small>TA Pau, 15 juillet 2024<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/dirigeante-d-une-societe-roumaine-vivant-a-saint-nazaire-residente-fiscale\/\">Dirigeante d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 roumaine vivant \u00e0 Saint-Nazaire\u00a0: r\u00e9sidente fiscale fran\u00e7aise, mais pas d&#x27;avantage occulte sans qualification correcte<small>CAA Nantes, 24 septembre 2024<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/medecin-consultante-facturant-ses-missions-hospitalieres-par-sa-societe\/\">M\u00e9decin consultante facturant ses missions hospitali\u00e8res par sa soci\u00e9t\u00e9 roumaine\u00a0: impos\u00e9e en France sur le fondement de l&#x27;article 155 A, le d\u00e9lai de reprise \u00e9tant prolong\u00e9 par l&#x27;assistance administrative<small>CAA Marseille, 22 novembre 2024<\/small><\/a><\/div><\/div>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/roumanie\/\">Convention France\u2013Roumanie : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez en Roumanie ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=roumanie-pensions-retraite-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Roumanie \u203a Article 18 \u00b7 Pensions de retraite Convention France\u2013RoumanieConvention du 27 septembre 1974, modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017 Retraite en Roumanie\u00a0:<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22499,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-23408","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23408"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29317,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23408\/revisions\/29317"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}