{"id":23388,"date":"2026-11-08T13:29:56","date_gmt":"2026-11-08T12:29:56","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/quebec\/fonction-publique\/"},"modified":"2026-11-08T18:07:49","modified_gmt":"2026-11-08T17:07:49","slug":"fonction-publique","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/quebec\/fonction-publique\/","title":{"rendered":"Agent public ou retrait\u00e9 de la fonction publique entre la France et le Qu\u00e9bec\u00a0: qui impose\u00a0? L\u2019article 19"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Une pension de fonctionnaire fran\u00e7ais est-elle soumise \u00e0 l\u2019imp\u00f4t qu\u00e9b\u00e9cois ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non au regard de l\u2019entente : l\u2019article 19 exclut les pensions, qui rel\u00e8vent de l\u2019article 18, paragraphe 1. Elles ne peuvent \u00eatre impos\u00e9es que dans la Partie d\u2019o\u00f9 elles proviennent, donc en France.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Quelle nationalit\u00e9 faut-il pour un agent pay\u00e9 par le Qu\u00e9bec ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"La nationalit\u00e9 canadienne : l\u2019article 19, paragraphe 1, vise la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise quand la Partie payeuse est la France et la nationalit\u00e9 canadienne quand c\u2019est le Qu\u00e9bec.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Une bourse d\u2019\u00e9tudes du gouvernement du Qu\u00e9bec est-elle imposable en France ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non. Les bourses vers\u00e9es par une Partie ou ses collectivit\u00e9s \u00e0 un r\u00e9sident de l\u2019autre Partie ne sont imposables que dans la Partie qui les verse et ne sont pas prises en compte pour le calcul de l\u2019imp\u00f4t dans l\u2019autre Partie (article 20).\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/\">France\u2013Qu\u00e9bec<\/a> \u203a Article 19 \u00b7 Fonction publique<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Qu\u00e9bec<\/span><span class=\"metaline\">Entente fiscale du 1er septembre 1987 entre la France et le Qu\u00e9bec, modifi\u00e9e par l\u2019avenant du 3 septembre 2002<\/span><\/div>\n<h1>Agent public ou retrait\u00e9 de la fonction publique entre la France et le Qu\u00e9bec\u00a0: qui impose\u00a0? L\u2019article 19<\/h1>\n<p class=\"lead\">Les salaires vers\u00e9s par la France ou le Qu\u00e9bec, leurs collectivit\u00e9s ou personnes morales de droit public, ne sont imposables que dans la Partie qui les verse lorsque l\u2019agent a la nationalit\u00e9 correspondante. Les pensions publiques sont exclues de l\u2019article 19 et suivent l\u2019article 18.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-quebec.webp\" alt=\"Qu\u00e9bec, Canada\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 19 \u00b7 Fonction publique<\/span><b>Qu\u00e9bec, Canada<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Les salaires et r\u00e9mun\u00e9rations publics, autres que les pensions, ne sont imposables que dans la Partie qui les verse si le b\u00e9n\u00e9ficiaire a la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise (pour la France) ou canadienne (pour le Qu\u00e9bec) (article 19, paragraphe 1).<\/li><li>Un agent qui n\u2019a pas la nationalit\u00e9 correspondante rel\u00e8ve des r\u00e8gles ordinaires des salaires (article 15).<\/li><li>Les r\u00e9mun\u00e9rations li\u00e9es \u00e0 une activit\u00e9 industrielle ou commerciale d\u2019une personne publique sont exclues de l\u2019article 19 (article 19, paragraphe 2).<\/li><li>Les pensions publiques ne peuvent \u00eatre impos\u00e9es que dans la Partie d\u2019o\u00f9 elles proviennent (article 18, paragraphe 1).<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>Qui impose votre traitement ou votre pension publique\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent de l\u2019\u00c9tat fran\u00e7ais, de nationalit\u00e9 fran\u00e7aise, en poste au Qu\u00e9bec<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent du gouvernement du Qu\u00e9bec, de nationalit\u00e9 canadienne, en poste en France<\/span><span class=\"etat \">Qu\u00e9bec seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent recrut\u00e9 au Qu\u00e9bec par une administration fran\u00e7aise, sans nationalit\u00e9 fran\u00e7aise<\/span><span class=\"etat \">R\u00e8gles des salaires<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 1 et 15<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Retrait\u00e9 de la fonction publique fran\u00e7aise r\u00e9sident du Qu\u00e9bec<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 18 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Salari\u00e9 d\u2019une activit\u00e9 industrielle ou commerciale publique<\/span><span class=\"etat \">R\u00e8gles des salaires<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 2<\/span><\/div><\/div><p class=\"note2\">Les bourses d\u2019\u00e9tudes vers\u00e9es par une Partie ou ses collectivit\u00e9s \u00e0 un r\u00e9sident de l\u2019autre Partie ne sont imposables que dans la Partie qui les verse (article 20).<\/p>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 19, paragraphe 1<\/span><p>\u00ab Les salaires, traitements et autres r\u00e9mun\u00e9rations similaires, autres que les pensions, pay\u00e9s par une Partie contractante, ou l&#x27;une de ses collectivit\u00e9s territoriales, ou par l\u2019une de leurs personnes morales de droit public, \u00e0 une personne physique poss\u00e9dant la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise quand cette Partie est la France et la nationalit\u00e9 canadienne quand cette Partie est le Qu\u00e9bec au titre de services rendus \u00e0 cette Partie, collectivit\u00e9 ou personne morale, ne sont imposables que dans cette Partie. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 18, paragraphe 1<\/span><p>\u00ab Les pensions et autres allocations similaires, p\u00e9riodiques ou non, provenant d&#x27;une Partie contractante et vers\u00e9es au titre d&#x27;un emploi ant\u00e9rieur \u00e0 un r\u00e9sident de l&#x27;autre Partie contractante ne peuvent \u00eatre impos\u00e9es que dans la Partie contractante d&#x27;o\u00f9 elles proviennent. \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Article 19 modifi\u00e9 par l\u2019article 16 de l\u2019avenant du 3 septembre 2002. Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n<h2>Trois questions, dans l\u2019ordre<\/h2><p>Pour savoir quelle Partie impose une r\u00e9mun\u00e9ration publique (articles 18 et 19)\u00a0:<\/p><ol class=\"steps\"><li><span class=\"n\">1<\/span><div><b>Salaire ou pension\u00a0?<\/b><span>Une pension rel\u00e8ve de l\u2019article 18\u00a0: seule la Partie d\u2019o\u00f9 elle provient l\u2019impose.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">2<\/span><div><b>Qui paie\u00a0?<\/b><span>La France, le Qu\u00e9bec, une de leurs collectivit\u00e9s territoriales ou une de leurs personnes morales de droit public, hors activit\u00e9 industrielle ou commerciale.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">3<\/span><div><b>Quelle nationalit\u00e9\u00a0?<\/b><span>Fran\u00e7aise pour un payeur fran\u00e7ais, canadienne pour un payeur qu\u00e9b\u00e9cois\u00a0: la Partie payeuse impose seule\u00a0; sinon, l\u2019article 15 s\u2019applique.<\/span><\/div><\/li><\/ol>\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/retraites-de-saint-nazaire-percevant-des-rentes-du-quebec-ce-sont-des-pensions\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Nantes<\/span><small>30 septembre 2022<\/small><\/div><p>Retrait\u00e9s de Saint-Nazaire percevant des \u00ab\u00a0rentes\u00a0\u00bb du Qu\u00e9bec\u00a0: ce sont des pensions de retraite au sens de la convention franco-canadienne, et le cr\u00e9dit d&#x27;imp\u00f4t est limit\u00e9 \u00e0 l&#x27;imp\u00f4t fran\u00e7ais<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/#decisions\">Voir les 1 d\u00e9cisions qui concernent le Qu\u00e9bec \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>Pour un agent en poste de l\u2019autre c\u00f4t\u00e9 de l\u2019Atlantique, la nationalit\u00e9 d\u00e9cide de la Partie qui impose le traitement\u00a0: un agent fran\u00e7ais d\u2019une administration fran\u00e7aise reste imposable en France seulement, alors qu\u2019un agent recrut\u00e9 sur place sans la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise rel\u00e8ve des r\u00e8gles ordinaires des salaires. Pour les retrait\u00e9s, la pension publique reste imposable dans la Partie qui la verse, quel que soit le lieu de r\u00e9sidence. Ces r\u00e8gles valent pour l\u2019imp\u00f4t qu\u00e9b\u00e9cois\u00a0; l\u2019imp\u00f4t f\u00e9d\u00e9ral suit la convention France\u2013Canada.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=quebec-fonction-publique-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire v\u00e9rifier ma situation d\u2019agent public<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous \u00eates ou avez \u00e9t\u00e9 agent public en France ou au Qu\u00e9bec et vous vivez dans l\u2019autre pays\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=quebec-fonction-publique-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/\">Convention France\u2013Qu\u00e9bec : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/residence-fiscale\/\"><small>Art. 4<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/pensions-retraite\/\"><small>Art. 18<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/fonction-publique\/\" class=\"cur\"><small>Art. 19<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 6<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/plus-values\/\"><small>Art. 13<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/dividendes\/\"><small>Art. 10<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/interets\/\"><small>Art. 11<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/salaires\/\"><small>Art. 15<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/double-imposition\/\"><small>Art. 22<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Une pension de fonctionnaire fran\u00e7ais est-elle soumise \u00e0 l\u2019imp\u00f4t qu\u00e9b\u00e9cois\u00a0?<\/summary><p>Non au regard de l\u2019entente\u00a0: l\u2019article 19 exclut les pensions, qui rel\u00e8vent de l\u2019article 18, paragraphe 1. Elles ne peuvent \u00eatre impos\u00e9es que dans la Partie d\u2019o\u00f9 elles proviennent, donc en France.<\/p><\/details><details><summary>Quelle nationalit\u00e9 faut-il pour un agent pay\u00e9 par le Qu\u00e9bec\u00a0?<\/summary><p>La nationalit\u00e9 canadienne\u00a0: l\u2019article 19, paragraphe 1, vise la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise quand la Partie payeuse est la France et la nationalit\u00e9 canadienne quand c\u2019est le Qu\u00e9bec.<\/p><\/details><details><summary>Une bourse d\u2019\u00e9tudes du gouvernement du Qu\u00e9bec est-elle imposable en France\u00a0?<\/summary><p>Non. Les bourses vers\u00e9es par une Partie ou ses collectivit\u00e9s \u00e0 un r\u00e9sident de l\u2019autre Partie ne sont imposables que dans la Partie qui les verse et ne sont pas prises en compte pour le calcul de l\u2019imp\u00f4t dans l\u2019autre Partie (article 20).<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Entente fiscale du 1er septembre 1987 entre la France et le Qu\u00e9bec, modifi\u00e9e par l\u2019avenant du 3 septembre 2002 \u2014 Convention avec le Qu\u00e9bec (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur\u00a0; l\u2019entente porte sur les imp\u00f4ts per\u00e7us par le gouvernement du Qu\u00e9bec, l\u2019imp\u00f4t f\u00e9d\u00e9ral canadien relevant de la convention France\u2013Canada. Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez au Qu\u00e9bec ?<\/span><h3>Faire v\u00e9rifier ma situation d\u2019agent public\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=quebec-fonction-publique-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/quebec\/\">Convention France\u2013Qu\u00e9bec : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez au Qu\u00e9bec ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=quebec-fonction-publique-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Qu\u00e9bec \u203a Article 19 \u00b7 Fonction publique Convention France\u2013Qu\u00e9becEntente fiscale du 1er septembre 1987 entre la France et le Qu\u00e9bec, modifi\u00e9e par l\u2019avenant du 3 septembre 2002<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22497,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-23388","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23388"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25394,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23388\/revisions\/25394"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22497"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}