{"id":23374,"date":"2026-11-08T13:27:51","date_gmt":"2026-11-08T12:27:51","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/portugal\/residence-fiscale\/"},"modified":"2026-11-09T00:51:22","modified_gmt":"2026-11-08T23:51:22","slug":"residence-fiscale","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/portugal\/residence-fiscale\/","title":{"rendered":"Install\u00e9 au Portugal, \u00eates-vous encore r\u00e9sident de France\u00a0? L\u2019article 4 de la convention franco-portugaise"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Suffit-il d\u2019habiter au Portugal pour en \u00eatre r\u00e9sident au sens de la convention ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non. L\u2019article 4, paragraphe 1, exige d\u2019\u00eatre assujetti \u00e0 l\u2019imp\u00f4t au Portugal en raison de son domicile, de sa r\u00e9sidence ou d\u2019un crit\u00e8re analogue. Les crit\u00e8res de d\u00e9partage ne servent que si les deux \u00c9tats vous consid\u00e8rent comme r\u00e9sident.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"J\u2019ai un logement dans les deux pays : lequel l\u2019emporte ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Aucun automatiquement. Avec un foyer d\u2019habitation permanent dans chaque \u00c9tat, vous \u00eates r\u00e9sident de celui avec lequel vos liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits (article 4, paragraphe 2, a).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"La nationalit\u00e9 compte-t-elle ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Seulement en troisi\u00e8me ligne, lorsque le s\u00e9jour habituel ne permet pas de conclure (article 4, paragraphe 2, c). Avec la double nationalit\u00e9, ou aucune des deux, les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes tranchent d\u2019un commun accord (d).\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/\">France\u2013Portugal<\/a> \u203a Article 4 \u00b7 R\u00e9sidence fiscale<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Portugal<\/span><span class=\"metaline\">Convention du 14 janvier 1971, modifi\u00e9e par l\u2019avenant du 25 ao\u00fbt 2016 et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017<\/span><\/div>\n<h1>Install\u00e9 au Portugal, \u00eates-vous encore r\u00e9sident de France\u00a0? L\u2019article 4 de la convention franco-portugaise<\/h1>\n<p class=\"lead\">La convention ne s\u2019applique qu\u2019aux r\u00e9sidents d\u2019un des deux \u00c9tats, et presque toutes ses r\u00e8gles d\u00e9pendent de l\u2019\u00c9tat de r\u00e9sidence. Si la France et le Portugal vous revendiquent tous deux, l\u2019article 4 tranche selon un ordre pr\u00e9cis de crit\u00e8res.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-portugal.webp\" alt=\"Lisbonne, Portugal\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 4 \u00b7 R\u00e9sidence<\/span><b>Lisbonne, Portugal<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Est r\u00e9sident d\u2019un \u00c9tat la personne qui y est assujettie \u00e0 l\u2019imp\u00f4t en raison de son domicile, de sa r\u00e9sidence ou d\u2019un crit\u00e8re de nature analogue (article 4, paragraphe 1).<\/li><li>Si la France et le Portugal consid\u00e8rent tous deux une personne physique comme r\u00e9sidente, l\u2019article 4, paragraphe 2, la d\u00e9partage\u00a0: foyer d\u2019habitation permanent, puis centre des int\u00e9r\u00eats vitaux, s\u00e9jour habituel et nationalit\u00e9.<\/li><li>En dernier recours, les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes des deux \u00c9tats tranchent la question d\u2019un commun accord (article 4, paragraphe 2, d).<\/li><li>Une soci\u00e9t\u00e9 r\u00e9sidente des deux \u00c9tats est r\u00e9put\u00e9e r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective (article 4, paragraphe 3).<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>Quel \u00c9tat vous consid\u00e8re comme r\u00e9sident\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer d\u2019habitation permanent dans un seul des deux pays<\/span><span class=\"etat \">Ce pays<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer permanent en France et au Portugal<\/span><span class=\"etat \">Pays du centre des int\u00e9r\u00eats vitaux<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux ind\u00e9terminable, ou aucun foyer permanent<\/span><span class=\"etat \">Pays du s\u00e9jour habituel<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 b<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>S\u00e9jour habituel dans les deux pays, ou dans aucun<\/span><span class=\"etat \">Pays de la nationalit\u00e9<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 c<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Double nationalit\u00e9 franco-portugaise, ou aucune des deux<\/span><span class=\"etat \">Accord des deux administrations<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 d<\/span><\/div><\/div><p class=\"note2\">Le d\u00e9partage ne joue que si chacun des deux \u00c9tats vous consid\u00e8re comme r\u00e9sident selon sa propre l\u00e9gislation (article 4, paragraphe 1).<\/p>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 4, paragraphe 1<\/span><p>\u00ab Au sens de la pr\u00e9sente Convention, l\u2019expression &quot; r\u00e9sident d\u2019un Etat contractant &quot; d\u00e9signe toute personne qui, en vertu de la l\u00e9gislation dudit Etat, est assujettie \u00e0 l\u2019imp\u00f4t dans cet Etat, en raison de son domicile, de sa r\u00e9sidence, de son si\u00e8ge de direction ou de tout autre crit\u00e8re de nature analogue. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 4, paragraphe 2, a et b<\/span><p>\u00ab Cette personne est consid\u00e9r\u00e9e comme r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant o\u00f9 elle dispose d\u2019un foyer d\u2019habitation permanent. Lorsqu\u2019elle dispose d\u2019un foyer d\u2019habitation permanent dans chacun des Etats contractants, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant avec lequel ses liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits (centre des int\u00e9r\u00eats vitaux)\u00a0; b) Si l\u2019Etat contractant o\u00f9 cette personne a le centre de ses int\u00e9r\u00eats vitaux ne peut pas \u00eatre d\u00e9termin\u00e9, ou si elle ne dispose d\u2019un foyer d\u2019habitation permanent dans aucun des Etats contractants, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant o\u00f9 elle s\u00e9journe de fa\u00e7on habituelle\u00a0; \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n<h2>L\u2019ordre des crit\u00e8res<\/h2><p>Les crit\u00e8res s\u2019examinent l\u2019un apr\u00e8s l\u2019autre\u00a0: on ne passe au suivant que si le pr\u00e9c\u00e9dent ne permet pas de conclure (article 4).<\/p><ol class=\"steps\"><li><span class=\"n\">1<\/span><div><b>Assujettissement \u00e0 l\u2019imp\u00f4t<\/b><span>Chaque \u00c9tat vous consid\u00e8re-t-il comme r\u00e9sident selon sa loi\u00a0? Sinon, pas de d\u00e9partage.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">2<\/span><div><b>Foyer d\u2019habitation permanent<\/b><span>O\u00f9 disposez-vous d\u2019un logement permanent\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">3<\/span><div><b>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux<\/b><span>Foyer des deux c\u00f4t\u00e9s\u00a0: o\u00f9 sont vos liens personnels et \u00e9conomiques les plus \u00e9troits\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">4<\/span><div><b>S\u00e9jour habituel<\/b><span>Toujours ind\u00e9cis\u00a0: o\u00f9 s\u00e9journez-vous de fa\u00e7on habituelle\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">5<\/span><div><b>Nationalit\u00e9<\/b><span>Sinon, l\u2019\u00c9tat dont vous poss\u00e9dez la nationalit\u00e9.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">6<\/span><div><b>Accord des deux administrations<\/b><span>Double nationalit\u00e9 ou aucune\u00a0: les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes tranchent d\u2019un commun accord.<\/span><\/div><\/li><\/ol>\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/salarie-se-disant-resident-portugais-mais-impose-en-commun-avec-son-epouse-en\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Pau<\/span><small>17 novembre 2022<\/small><\/div><p>Salari\u00e9 se disant r\u00e9sident portugais mais impos\u00e9 en commun avec son \u00e9pouse en France\u00a0: la CSG et la CRDS sur une plus-value de 2 350 000 \u20ac sont maintenues<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/couple-proprietaire-d-une-maison-a-cascais-mais-vivant-de-revenus-fonciers-et\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Dijon<\/span><small>15 d\u00e9cembre 2022<\/small><\/div><p>Couple propri\u00e9taire d&#x27;une maison \u00e0 Cascais mais vivant de revenus fonciers et de salaires fran\u00e7ais\u00a0: r\u00e9sident de France au sens de la convention franco-portugaise, y compris pour ses pensions<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/indemnite-de-depart-en-retraite-de-217-518-percue-l-annee-du-depart-au-portugal\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Montreuil<\/span><small>14 mars 2023<\/small><\/div><p>Indemnit\u00e9 de d\u00e9part en retraite de 217\u00a0518\u00a0\u20ac per\u00e7ue l&#x27;ann\u00e9e du d\u00e9part au Portugal\u00a0: pas d&#x27;\u00e9talement sur les ann\u00e9es suivantes au titre de l&#x27;article 163 A<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/#decisions\">Voir les 24 d\u00e9cisions qui concernent le Portugal \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>La r\u00e9sidence portugaise ne se d\u00e9clare pas, elle se prouve. Dans les affaires jug\u00e9es, des contribuables install\u00e9s au Portugal n\u2019ont pas pu invoquer la convention faute d\u2019y avoir \u00e9t\u00e9 effectivement impos\u00e9s comme r\u00e9sidents, et d\u2019autres, log\u00e9s dans les deux pays, sont rest\u00e9s r\u00e9sidents de France parce que leur famille ou leurs revenus y \u00e9taient rest\u00e9s. Avant le d\u00e9part, il convient de r\u00e9unir les \u00e9l\u00e9ments du foyer, des liens \u00e9conomiques et de l\u2019imposition au Portugal.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=portugal-residence-fiscale-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence avant le d\u00e9part<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous vous installez au Portugal en gardant un logement, une famille ou des revenus en France\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=portugal-residence-fiscale-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/\">Convention France\u2013Portugal : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/residence-fiscale\/\" class=\"cur\"><small>Art. 4<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/pensions-retraite\/\"><small>Art. 19<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/fonction-publique\/\"><small>Art. 20<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 6<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/plus-values\/\"><small>Art. 14<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/dividendes\/\"><small>Art. 11<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/interets\/\"><small>Art. 12<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/salaires\/\"><small>Art. 16<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/double-imposition\/\"><small>Art. 24<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<div class=\"card bm-bofip\" style=\"margin:28px 0\"><span class=\"mono\" style=\"display:block;margin-bottom:12px\">Ce qu\u2019en dit l\u2019administration (BOFiP)<\/span><div style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px\"><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-int-dg-20-10-10\/\">BOI-INT-DG-20-10-10 \u00b7 Domicile fiscal et r\u00e9sidence conventionnelle<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-ir-champ-10\/\">BOI-IR-CHAMP-10 \u00b7 Domicile fiscal (art. 4 B)<\/a><\/div><\/div><h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Suffit-il d\u2019habiter au Portugal pour en \u00eatre r\u00e9sident au sens de la convention\u00a0?<\/summary><p>Non. L\u2019article 4, paragraphe 1, exige d\u2019\u00eatre assujetti \u00e0 l\u2019imp\u00f4t au Portugal en raison de son domicile, de sa r\u00e9sidence ou d\u2019un crit\u00e8re analogue. Les crit\u00e8res de d\u00e9partage ne servent que si les deux \u00c9tats vous consid\u00e8rent comme r\u00e9sident.<\/p><\/details><details><summary>J\u2019ai un logement dans les deux pays\u00a0: lequel l\u2019emporte\u00a0?<\/summary><p>Aucun automatiquement. Avec un foyer d\u2019habitation permanent dans chaque \u00c9tat, vous \u00eates r\u00e9sident de celui avec lequel vos liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits (article 4, paragraphe 2, a).<\/p><\/details><details><summary>La nationalit\u00e9 compte-t-elle\u00a0?<\/summary><p>Seulement en troisi\u00e8me ligne, lorsque le s\u00e9jour habituel ne permet pas de conclure (article 4, paragraphe 2, c). Avec la double nationalit\u00e9, ou aucune des deux, les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes tranchent d\u2019un commun accord (d).<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Convention du 14 janvier 1971, modifi\u00e9e par l\u2019avenant du 25 ao\u00fbt 2016 et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017 \u2014 Version consolid\u00e9e de la convention avec le Portugal modifi\u00e9e par la convention multilat\u00e9rale &#8211; Imp\u00f4ts sur le revenu (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur. Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez au Portugal ?<\/span><h3>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence avant le d\u00e9part\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=portugal-residence-fiscale-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">D\u00e9cisions \u00b7 Portugal<\/span><div class=\"rel\"><a href=\"\/decisions\/epoux-se-disant-installe-au-portugal-alors-que-sa-femme-et-sa-fille-vivent-en\/\">\u00c9poux se disant install\u00e9 au Portugal alors que sa femme et sa fille vivent en France\u00a0: foyer en France, imposition commune et convention franco-portugaise inapplicable faute d&#x27;imposition au Portugal<small>TA Cergy-Pontoise, 28 mars 2023<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/maison-louee-au-portugal-et-128-jours-de-presence-en-france-le-consultant\/\">Maison lou\u00e9e au Portugal et 128 jours de pr\u00e9sence en France\u00a0: le consultant salari\u00e9 et associ\u00e9 d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 fran\u00e7aise reste imposable en France<small>CAA Douai, 30 mars 2023<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/prestations-facturees-par-des-societes-portugaises-pour-un-cadre-vivant-en\/\">Prestations factur\u00e9es par des soci\u00e9t\u00e9s portugaises pour un cadre vivant en France\u00a0: imposition en France au titre de l&#x27;article 155 A, les 183 jours au Portugal n&#x27;\u00e9tant pas prouv\u00e9s<small>CAA Paris, 28 juin 2023<\/small><\/a><\/div><\/div>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/portugal\/\">Convention France\u2013Portugal : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez au Portugal ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=portugal-residence-fiscale-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Portugal \u203a Article 4 \u00b7 R\u00e9sidence fiscale Convention France\u2013PortugalConvention du 14 janvier 1971, modifi\u00e9e par l\u2019avenant du 25 ao\u00fbt 2016 et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22200,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-23374","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23374","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23374"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29248,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23374\/revisions\/29248"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}