{"id":23093,"date":"2026-11-08T12:48:13","date_gmt":"2026-11-08T11:48:13","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/lettonie\/fonction-publique\/"},"modified":"2026-11-09T00:19:15","modified_gmt":"2026-11-08T23:19:15","slug":"fonction-publique","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/lettonie\/fonction-publique\/","title":{"rendered":"Agent public ou retrait\u00e9 de la fonction publique en Lettonie\u00a0: quel pays vous impose\u00a0? L\u2019article 19 de la convention"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Un enseignant d\u00e9tach\u00e9 en Lettonie par l\u2019\u00c9tat fran\u00e7ais est-il impos\u00e9 en Lettonie ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non s\u2019il a la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise : sa r\u00e9mun\u00e9ration publique n\u2019est imposable qu\u2019en France (article 19, paragraphe 1).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Une double nationalit\u00e9 franco-lettone change-t-elle la r\u00e8gle ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"L\u2019exception ne joue que pour une personne qui n\u2019a pas en m\u00eame temps la nationalit\u00e9 du premier \u00c9tat. Avec la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise, la pension publique fran\u00e7aise reste imposable en France seulement (article 19, paragraphe 2).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Les employ\u00e9s d\u2019un \u00e9tablissement public \u00e0 caract\u00e8re commercial sont-ils concern\u00e9s ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non : leurs salaires et pensions suivent les articles 15 et 18, comme dans le priv\u00e9 (article 19, paragraphe 3).\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/\">France\u2013Lettonie<\/a> \u203a Article 19 \u00b7 Fonction publique<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Lettonie<\/span><span class=\"metaline\">Convention sign\u00e9e \u00e0 Paris le 14 avril 1997 (avec un protocole), modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale (CML) sign\u00e9e le 7 juin 2017\u00a0; articles 11 et 12 modifi\u00e9s par l\u2019activation des clauses de la nation la plus favoris\u00e9e du protocole, \u00e0 la suite de la convention sign\u00e9e par la Lettonie avec le Japon le 18 janvier 2017<\/span><\/div>\n<h1>Agent public ou retrait\u00e9 de la fonction publique en Lettonie\u00a0: quel pays vous impose\u00a0? L\u2019article 19 de la convention<\/h1>\n<p class=\"lead\">Les r\u00e9mun\u00e9rations et pensions vers\u00e9es par l\u2019\u00c9tat, une collectivit\u00e9 locale ou une personne morale de droit public ne sont imposables que dans l\u2019\u00c9tat qui les paie. L\u2019exception vise la personne qui r\u00e9side dans l\u2019autre \u00c9tat et n\u2019a que la nationalit\u00e9 de cet autre \u00c9tat.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-lettonie.webp\" alt=\"Riga, Lettonie\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 19 \u00b7 Fonction publique<\/span><b>Riga, Lettonie<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Les salaires et traitements publics, autres que les pensions, ne sont imposables que dans l\u2019\u00c9tat qui les verse (article 19, paragraphe 1, a).<\/li><li>Ils ne sont imposables que dans l\u2019autre \u00c9tat si les services y sont rendus et si la personne en est r\u00e9sidente et en poss\u00e8de la nationalit\u00e9 sans avoir celle du premier \u00c9tat (article 19, paragraphe 1, b).<\/li><li>Les pensions publiques suivent la m\u00eame logique\u00a0: imposables dans l\u2019\u00c9tat payeur, sauf pour un r\u00e9sident de l\u2019autre \u00c9tat qui en a la nationalit\u00e9 sans avoir celle du premier (article 19, paragraphe 2).<\/li><li>Les r\u00e9mun\u00e9rations li\u00e9es \u00e0 une activit\u00e9 industrielle ou commerciale d\u2019une personne publique rel\u00e8vent des articles 15 et 18 (article 19, paragraphe 3).<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>Qui impose votre r\u00e9mun\u00e9ration ou votre pension publique\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent public fran\u00e7ais en poste en Lettonie, de nationalit\u00e9 fran\u00e7aise<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 1 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent recrut\u00e9 sur place par la France, r\u00e9sident et national letton sans nationalit\u00e9 fran\u00e7aise<\/span><span class=\"etat \">Lettonie seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 1 b<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Pension publique fran\u00e7aise, retrait\u00e9 r\u00e9sident de Lettonie de nationalit\u00e9 fran\u00e7aise<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 2 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Pension publique fran\u00e7aise, retrait\u00e9 r\u00e9sident et national letton sans nationalit\u00e9 fran\u00e7aise<\/span><span class=\"etat \">Lettonie seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 2 b<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Salari\u00e9 d\u2019une activit\u00e9 industrielle ou commerciale publique<\/span><span class=\"etat \">R\u00e8gles du priv\u00e9<\/span><span class=\"ref\">Art. 19 \u00a7 3<\/span><\/div><\/div><div style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 19, paragraphe 1, a<\/span><p>\u00ab Les salaires, traitements et autres r\u00e9mun\u00e9rations similaires, autres que les pensions, pay\u00e9s par un Etat contractant ou l&#x27;une de ses collectivit\u00e9s locales, ou par une de leurs personnes morales de droit public \u00e0 une personne physique au titre de services rendus \u00e0 cet Etat, collectivit\u00e9 ou personne morale ne sont imposables que dans cet Etat. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 19, paragraphe 2, b<\/span><p>\u00ab Toutefois, ces pensions ne sont imposables que dans l&#x27;autre Etat contractant si la personne physique est un r\u00e9sident de cet Etat et en poss\u00e8de la nationalit\u00e9 sans poss\u00e9der en m\u00eame temps la nationalit\u00e9 du premier Etat. \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/commissions-d-intermediaire-encaissees-par-une-societe-de-gibraltar-sur-un\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Paris<\/span><small>10 juin 2022<\/small><\/div><p>Commissions d&#x27;interm\u00e9diaire encaiss\u00e9es par une soci\u00e9t\u00e9 de Gibraltar sur un compte letton\u00a0: impos\u00e9es au r\u00e9sident fran\u00e7ais qui a rendu les services (article 155 A), avec un d\u00e9lai de reprise de dix ans<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/consultant-exercant-en-france-sous-couvert-de-societes-de-gibraltar-payees-sur\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Douai<\/span><small>2 mars 2023<\/small><\/div><p>Consultant exer\u00e7ant en France sous couvert de soci\u00e9t\u00e9s de Gibraltar pay\u00e9es sur des comptes lettons\u00a0: activit\u00e9 occulte, reprise sur dix ans et majoration de 80 % confirm\u00e9es<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/chauffeur-vtc-letton-vivant-a-villeneuve-loubet-un-certificat-de-residence\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Nice<\/span><small>8 mars 2023<\/small><\/div><p>Chauffeur VTC letton vivant \u00e0 Villeneuve-Loubet\u00a0: un certificat de r\u00e9sidence letton ne suffit pas, son foyer et son activit\u00e9 en France le rendent imposable en France<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/#decisions\">Voir les 10 d\u00e9cisions qui concernent la Lettonie \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>Un fonctionnaire fran\u00e7ais, en activit\u00e9 ou retrait\u00e9, qui s\u2019installe en Lettonie reste en principe impos\u00e9 en France sur sa r\u00e9mun\u00e9ration ou sa pension publique. La nationalit\u00e9 joue ici un r\u00f4le d\u00e9cisif\u00a0: seule une personne qui a la nationalit\u00e9 lettonne sans avoir la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise bascule vers l\u2019imposition en Lettonie. Les autres revenus (pension priv\u00e9e, loyers, placements) suivent leurs propres articles.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=lettonie-fonction-publique-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire le point sur ma pension publique<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous percevez un traitement ou une pension de la fonction publique fran\u00e7aise et vivez en Lettonie\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=lettonie-fonction-publique-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/\">Convention France\u2013Lettonie : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/residence-fiscale\/\"><small>Art. 4<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/pensions-retraite\/\"><small>Art. 18<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/fonction-publique\/\" class=\"cur\"><small>Art. 19<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 6<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/plus-values\/\"><small>Art. 13<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/dividendes\/\"><small>Art. 10<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/interets\/\"><small>Art. 11<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/salaires\/\"><small>Art. 15<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/double-imposition\/\"><small>Art. 23<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<div class=\"card bm-bofip\" style=\"margin:28px 0\"><span class=\"mono\" style=\"display:block;margin-bottom:12px\">Ce qu\u2019en dit l\u2019administration (BOFiP)<\/span><div style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px\"><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-int-dg-20-20-50\/\">BOI-INT-DG-20-20-50 \u00b7 Pensions et conventions fiscales<\/a><\/div><\/div><h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Un enseignant d\u00e9tach\u00e9 en Lettonie par l\u2019\u00c9tat fran\u00e7ais est-il impos\u00e9 en Lettonie\u00a0?<\/summary><p>Non s\u2019il a la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise\u00a0: sa r\u00e9mun\u00e9ration publique n\u2019est imposable qu\u2019en France (article 19, paragraphe 1).<\/p><\/details><details><summary>Une double nationalit\u00e9 franco-lettone change-t-elle la r\u00e8gle\u00a0?<\/summary><p>L\u2019exception ne joue que pour une personne qui n\u2019a pas en m\u00eame temps la nationalit\u00e9 du premier \u00c9tat. Avec la nationalit\u00e9 fran\u00e7aise, la pension publique fran\u00e7aise reste imposable en France seulement (article 19, paragraphe 2).<\/p><\/details><details><summary>Les employ\u00e9s d\u2019un \u00e9tablissement public \u00e0 caract\u00e8re commercial sont-ils concern\u00e9s\u00a0?<\/summary><p>Non\u00a0: leurs salaires et pensions suivent les articles 15 et 18, comme dans le priv\u00e9 (article 19, paragraphe 3).<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Convention sign\u00e9e \u00e0 Paris le 14 avril 1997 (avec un protocole), modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale (CML) sign\u00e9e le 7 juin 2017\u00a0; articles 11 et 12 modifi\u00e9s par l\u2019activation des clauses de la nation la plus favoris\u00e9e du protocole, \u00e0 la suite de la convention sign\u00e9e par la Lettonie avec le Japon le 18 janvier 2017 \u2014 Version consolid\u00e9e de la convention avec la Lettonie modifi\u00e9e par la convention multilat\u00e9rale et par la clause de la nation la plus favoris\u00e9e &#8211; Imp\u00f4ts sur le revenu et la fortune (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur depuis le 1er mai 2001\u00a0; la CML s\u2019applique \u00e0 la convention depuis son entr\u00e9e en vigueur pour la Lettonie, le 1er f\u00e9vrier 2020. Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez en Lettonie ?<\/span><h3>Faire le point sur ma pension publique\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=lettonie-fonction-publique-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">D\u00e9cisions \u00b7 Lettonie<\/span><div class=\"rel\"><a href=\"\/decisions\/compte-bancaire-letton-d-une-societe-chypriote-le-dirigeant-francais-qui-l\/\">Compte bancaire letton d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 chypriote\u00a0: le dirigeant fran\u00e7ais qui l&#x27;utilise doit le d\u00e9clarer, et les sommes non justifi\u00e9es sont imposables<small>CE, 8 mars 2023<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/couple-domicilie-en-france-et-salarie-d-une-societe-lettone-dirigee-par-le-mari\/\">Couple domicili\u00e9 en France et salari\u00e9 d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 lettone dirig\u00e9e par le mari\u00a0: salaires imposables en France faute de travail exerc\u00e9 en Lettonie, et esp\u00e8ces non justifi\u00e9es tax\u00e9es d&#x27;office<small>CAA Lyon, 9 mai 2025<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/consultante-facturant-par-une-societe-ecran-de-gibraltar-et-un-compte-en\/\">Consultante facturant par une soci\u00e9t\u00e9 \u00e9cran de Gibraltar et un compte en Lettonie\u00a0: honoraires impos\u00e9s en France, d\u00e9lai de reprise prolong\u00e9 par la proc\u00e9dure p\u00e9nale et majoration de 80\u00a0%<small>CAA Versailles, 15 mai 2025<\/small><\/a><\/div><\/div>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/lettonie\/\">Convention France\u2013Lettonie : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez en Lettonie ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=lettonie-fonction-publique-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Lettonie \u203a Article 19 \u00b7 Fonction publique Convention France\u2013LettonieConvention sign\u00e9e \u00e0 Paris le 14 avril 1997 (avec un protocole), modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale (CML) sign\u00e9e le<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22394,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-23093","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23093","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23093"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28682,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/23093\/revisions\/28682"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}