{"id":22724,"date":"2026-11-08T11:57:01","date_gmt":"2026-11-08T10:57:01","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/cameroun\/fonction-publique\/"},"modified":"2026-11-08T23:38:29","modified_gmt":"2026-11-08T22:38:29","slug":"fonction-publique","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/cameroun\/fonction-publique\/","title":{"rendered":"Agent public ou retrait\u00e9 de la fonction publique au Cameroun\u00a0: qui impose\u00a0? L\u2019article 17 de la convention franco-camerounaise"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Un retrait\u00e9 de la fonction publique domicili\u00e9 au Cameroun est-il impos\u00e9 au Cameroun sur sa pension ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non : la pension publique n\u2019est imposable que dans l\u2019\u00c9tat qui la paie (article 17, paragraphe 1).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"La nationalit\u00e9 camerounaise change-t-elle la r\u00e8gle ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non : contrairement \u00e0 d\u2019autres conventions, l\u2019article 17 ne pr\u00e9voit pas d\u2019exception tenant \u00e0 la nationalit\u00e9 ou au domicile du b\u00e9n\u00e9ficiaire.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Les coop\u00e9rants rel\u00e8vent-ils de l\u2019article 17 ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"L\u2019article 17 s\u2019applique sous r\u00e9serve d\u2019accords particuliers entre les deux \u00c9tats pr\u00e9voyant un r\u00e9gime sp\u00e9cial pour les coop\u00e9rants et personnels assimil\u00e9s.\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/\">France\u2013Cameroun<\/a> \u203a Article 17 \u00b7 Fonction publique<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Cameroun<\/span><span class=\"metaline\">Convention sign\u00e9e \u00e0 Yaound\u00e9 le 21 octobre 1976, modifi\u00e9e par les avenants sign\u00e9s \u00e0 Yaound\u00e9 le 31 mars 1994 et le 28 octobre 1999, et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e par la France le 7 juin 2017 et par le Cameroun le 11 juillet 2017<\/span><\/div>\n<h1>Agent public ou retrait\u00e9 de la fonction publique au Cameroun\u00a0: qui impose\u00a0? L\u2019article 17 de la convention franco-camerounaise<\/h1>\n<p class=\"lead\">Les r\u00e9mun\u00e9rations et les pensions vers\u00e9es par un \u00c9tat, une collectivit\u00e9 locale ou une personne morale de droit public ne sont imposables que dans l\u2019\u00c9tat payeur. Le texte ne pr\u00e9voit pas d\u2019exception tenant \u00e0 la nationalit\u00e9 ou au domicile du b\u00e9n\u00e9ficiaire.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-cameroun.webp\" alt=\"Yaound\u00e9, Cameroun\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 17 \u00b7 Fonction publique<\/span><b>Yaound\u00e9, Cameroun<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Les r\u00e9mun\u00e9rations et pensions pay\u00e9es par un \u00c9tat, une collectivit\u00e9 locale ou une de leurs personnes morales de droit public ne sont imposables que dans cet \u00c9tat (article 17, paragraphe 1).<\/li><li>La r\u00e8gle vaut que le paiement soit direct ou pr\u00e9lev\u00e9 sur des fonds constitu\u00e9s par la personne publique (article 17, paragraphe 1).<\/li><li>Elle est r\u00e9serv\u00e9e sous r\u00e9serve d\u2019accords particuliers pr\u00e9voyant un r\u00e9gime sp\u00e9cial pour les coop\u00e9rants et personnels assimil\u00e9s (article 17, paragraphe 1).<\/li><li>Pour une activit\u00e9 industrielle ou commerciale d\u2019une personne publique, les r\u00e8gles des articles 18, 21 et 22 s\u2019appliquent (article 17, paragraphe 2).<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>Qui impose votre r\u00e9mun\u00e9ration publique\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent de l\u2019\u00c9tat fran\u00e7ais en poste au Cameroun<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 17 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Retrait\u00e9 de la fonction publique fran\u00e7aise domicili\u00e9 au Cameroun<\/span><span class=\"etat fr\">France seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 17 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Agent public camerounais domicili\u00e9 en France<\/span><span class=\"etat \">Cameroun seulement<\/span><span class=\"ref\">Art. 17 \u00a7 1<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Salari\u00e9 d\u2019une activit\u00e9 industrielle ou commerciale d\u2019une personne publique<\/span><span class=\"etat \">R\u00e8gles des salaires ou des pensions<\/span><span class=\"ref\">Art. 17 \u00a7 2<\/span><\/div><\/div><p class=\"note2\">Pour un domicili\u00e9 de France, ces revenus imposables au seul Cameroun sont pris en compte dans le calcul de l\u2019imp\u00f4t fran\u00e7ais avec un cr\u00e9dit \u00e9gal \u00e0 l\u2019imp\u00f4t fran\u00e7ais correspondant (article 26, paragraphe 1).<\/p>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 17, paragraphe 1<\/span><p>\u00ab Nonobstant les dispositions des articles 21 et 22, et sous r\u00e9serve d&#x27;accords particuliers entre les Etats contractants pr\u00e9voyant un r\u00e9gime sp\u00e9cial d&#x27;imposition en ce qui concerne les coop\u00e9rants et les personnels assimil\u00e9s, les r\u00e9mun\u00e9rations et pensions pay\u00e9es \u00e0 une personne physique par un Etat contractant ou l&#x27;une de ses collectivit\u00e9s locales, ou par l&#x27;une de leurs personnes morales de droit public, soit directement, soit par pr\u00e9l\u00e8vement sur des fonds qu&#x27;ils ont constitu\u00e9s, ne sont imposables que dans cet Etat. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 17, paragraphe 2<\/span><p>\u00ab Les dispositions des articles 18, 21 et 22 s&#x27;appliquent aux r\u00e9mun\u00e9rations et pensions pay\u00e9es au titre de services rendus dans le cadre d&#x27;une activit\u00e9 industrielle ou commerciale exerc\u00e9e par un Etat contractant ou l&#x27;une de ses collectivit\u00e9s locales ou par l&#x27;une de leurs personnes morales de droit public. \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Article 17 r\u00e9dig\u00e9 par l\u2019article 13 de l\u2019avenant du 31 mars 1994. Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n<h2>Trois questions pour savoir si l\u2019article 17 s\u2019applique<\/h2><p>Avant d\u2019appliquer la r\u00e8gle de l\u2019\u00c9tat payeur, v\u00e9rifiez\u00a0:<\/p><ol class=\"steps\"><li><span class=\"n\">1<\/span><div><b>Qui paie\u00a0?<\/b><span>Un \u00c9tat, une collectivit\u00e9 locale ou une de leurs personnes morales de droit public, directement ou par des fonds constitu\u00e9s.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">2<\/span><div><b>Quelle activit\u00e9\u00a0?<\/b><span>Une activit\u00e9 industrielle ou commerciale de la personne publique renvoie aux r\u00e8gles ordinaires (article 17, paragraphe 2).<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">3<\/span><div><b>Un accord particulier\u00a0?<\/b><span>Les coop\u00e9rants et personnels assimil\u00e9s peuvent relever d\u2019un r\u00e9gime sp\u00e9cial pr\u00e9vu par un accord entre les deux \u00c9tats.<\/span><\/div><\/li><\/ol>\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/compte-belge-non-declare-d-un-dirigeant-les-credits-inexpliques-sont-des\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Paris<\/span><small>28 octobre 2024<\/small><\/div><p>Compte belge non d\u00e9clar\u00e9 d&#x27;un dirigeant\u00a0: les cr\u00e9dits inexpliqu\u00e9s sont des revenus d&#x27;origine ind\u00e9termin\u00e9e, et la majoration de 80\u00a0% pour comptes \u00e9trangers ne m\u00e9conna\u00eet pas la libre circulation des capitaux<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/#decisions\">Voir les 1 d\u00e9cisions qui concernent le Cameroun \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>Un agent public fran\u00e7ais envoy\u00e9 au Cameroun, ou un retrait\u00e9 de la fonction publique qui s\u2019y installe, reste imposable en France sur sa r\u00e9mun\u00e9ration ou sa pension publique, m\u00eame domicili\u00e9 au Cameroun. La nationalit\u00e9 ne change rien selon le texte. La qualit\u00e9 exacte de l\u2019employeur ou de la caisse qui paie m\u00e9rite donc d\u2019\u00eatre v\u00e9rifi\u00e9e avant le d\u00e9part.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=cameroun-fonction-publique-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire v\u00e9rifier ma situation d\u2019agent public<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous percevez une r\u00e9mun\u00e9ration ou une pension d\u2019un employeur public et vous partez au Cameroun\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=cameroun-fonction-publique-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/residence-fiscale\/\">R\u00e9sidence fiscale<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/\">Convention France\u2013Cameroun : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/residence-fiscale\/\"><small>Art. 2<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/pensions-retraite\/\"><small>Art. 21<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/fonction-publique\/\" class=\"cur\"><small>Art. 17<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 9<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/plus-values\/\"><small>Art. 16<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/dividendes\/\"><small>Art. 13<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/interets\/\"><small>Art. 15<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/salaires\/\"><small>Art. 22<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/double-imposition\/\"><small>Art. 26<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<div class=\"card bm-bofip\" style=\"margin:28px 0\"><span class=\"mono\" style=\"display:block;margin-bottom:12px\">Ce qu\u2019en dit l\u2019administration (BOFiP)<\/span><div style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px\"><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-int-dg-20-20-50\/\">BOI-INT-DG-20-20-50 \u00b7 Pensions et conventions fiscales<\/a><\/div><\/div><h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Un retrait\u00e9 de la fonction publique domicili\u00e9 au Cameroun est-il impos\u00e9 au Cameroun sur sa pension\u00a0?<\/summary><p>Non\u00a0: la pension publique n\u2019est imposable que dans l\u2019\u00c9tat qui la paie (article 17, paragraphe 1).<\/p><\/details><details><summary>La nationalit\u00e9 camerounaise change-t-elle la r\u00e8gle\u00a0?<\/summary><p>Non\u00a0: contrairement \u00e0 d\u2019autres conventions, l\u2019article 17 ne pr\u00e9voit pas d\u2019exception tenant \u00e0 la nationalit\u00e9 ou au domicile du b\u00e9n\u00e9ficiaire.<\/p><\/details><details><summary>Les coop\u00e9rants rel\u00e8vent-ils de l\u2019article 17\u00a0?<\/summary><p>L\u2019article 17 s\u2019applique sous r\u00e9serve d\u2019accords particuliers entre les deux \u00c9tats pr\u00e9voyant un r\u00e9gime sp\u00e9cial pour les coop\u00e9rants et personnels assimil\u00e9s.<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Convention sign\u00e9e \u00e0 Yaound\u00e9 le 21 octobre 1976, modifi\u00e9e par les avenants sign\u00e9s \u00e0 Yaound\u00e9 le 31 mars 1994 et le 28 octobre 1999, et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e par la France le 7 juin 2017 et par le Cameroun le 11 juillet 2017 \u2014 Version consolid\u00e9e de la convention entre le Cameroun et la France modifi\u00e9e par la convention multilat\u00e9rale (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur depuis le 19 juillet 1978\u00a0; avenants entr\u00e9s en vigueur le 1er f\u00e9vrier 1997 et le 1er janvier 2003\u00a0; Convention multilat\u00e9rale entr\u00e9e en vigueur le 1er janvier 2019 pour la France et le 1er ao\u00fbt 2022 pour le Cameroun. Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez au Cameroun ?<\/span><h3>Faire v\u00e9rifier ma situation d\u2019agent public\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=cameroun-fonction-publique-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/cameroun\/\">Convention France\u2013Cameroun : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez au Cameroun ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=cameroun-fonction-publique-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Cameroun \u203a Article 17 \u00b7 Fonction publique Convention France\u2013CamerounConvention sign\u00e9e \u00e0 Yaound\u00e9 le 21 octobre 1976, modifi\u00e9e par les avenants sign\u00e9s \u00e0 Yaound\u00e9 le 31 mars 1994<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22353,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-22724","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22724"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28133,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22724\/revisions\/28133"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}