{"id":22645,"date":"2026-11-08T11:47:34","date_gmt":"2026-11-08T10:47:34","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/belgique\/residence-fiscale\/"},"modified":"2026-11-08T23:30:54","modified_gmt":"2026-11-08T22:30:54","slug":"residence-fiscale","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/belgique\/residence-fiscale\/","title":{"rendered":"France ou Belgique\u00a0: de quel pays \u00eates-vous r\u00e9sident fiscal\u00a0? L\u2019article 1er de la convention franco-belge"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Avoir un logement dans les deux pays fait-il de moi un r\u00e9sident des deux ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non. Avec un foyer permanent d\u2019habitation dans chaque pays, vous \u00eates r\u00e9sident de celui o\u00f9 se trouve le centre de vos int\u00e9r\u00eats vitaux (article 1er, paragraphe 2, a).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Que se passe-t-il si le centre des int\u00e9r\u00eats vitaux ne peut pas \u00eatre d\u00e9termin\u00e9 ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"La convention retient le pays o\u00f9 vous s\u00e9journez de fa\u00e7on habituelle, puis celui dont vous avez la nationalit\u00e9 ; \u00e0 d\u00e9faut, les deux administrations tranchent d\u2019un commun accord (article 1er, paragraphe 2, b \u00e0 d).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Comment est d\u00e9termin\u00e9e la r\u00e9sidence d\u2019une soci\u00e9t\u00e9 ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Elle est r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective, de m\u00eame que les soci\u00e9t\u00e9s de personnes et associations sans personnalit\u00e9 juridique (article 1er, paragraphe 4).\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/\">France\u2013Belgique<\/a> \u203a Article 1 \u00b7 R\u00e9sidence fiscale<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Belgique<\/span><span class=\"metaline\">Convention du 10 mars 1964, modifi\u00e9e par les avenants du 15 f\u00e9vrier 1971, du 8 f\u00e9vrier 1999, du 12 d\u00e9cembre 2008 et du 7 juillet 2009, et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017<\/span><\/div>\n<h1>France ou Belgique\u00a0: de quel pays \u00eates-vous r\u00e9sident fiscal\u00a0? L\u2019article 1er de la convention franco-belge<\/h1>\n<p class=\"lead\">Dans la convention franco-belge, une personne est r\u00e9put\u00e9e r\u00e9sidente du pays o\u00f9 elle dispose d\u2019un foyer permanent d\u2019habitation. Si elle en a un dans les deux pays, la convention d\u00e9partage par \u00e9tapes. De cette r\u00e9ponse d\u00e9pend le pays qui impose la plupart de ses revenus.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-belgique.webp\" alt=\"Grand-Place, Bruxelles\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 1 \u00b7 R\u00e9sidence<\/span><b>Grand-Place, Bruxelles<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Une personne physique est r\u00e9put\u00e9e r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 elle dispose d\u2019un foyer permanent d\u2019habitation (article 1er, paragraphe 2).<\/li><li>Avec un foyer dans les deux pays, elle est r\u00e9sidente de celui o\u00f9 se trouve le centre de ses int\u00e9r\u00eats vitaux, c\u2019est-\u00e0-dire ses liens personnels et \u00e9conomiques les plus \u00e9troits (article 1er, paragraphe 2, a).<\/li><li>\u00c0 d\u00e9faut, la convention retient le s\u00e9jour habituel, puis la nationalit\u00e9\u00a0; en dernier recours, les administrations des deux pays tranchent d\u2019un commun accord (article 1er, paragraphe 2, b \u00e0 d).<\/li><li>Une soci\u00e9t\u00e9 est r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective (article 1er, paragraphe 4).<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>De quel pays \u00eates-vous r\u00e9sident\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer permanent d\u2019habitation en Belgique seulement<\/span><span class=\"etat \">R\u00e9sident de Belgique<\/span><span class=\"ref\">Art. 1er \u00a7 2<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer permanent d\u2019habitation en France seulement<\/span><span class=\"etat \">R\u00e9sident de France<\/span><span class=\"ref\">Art. 1er \u00a7 2<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer dans les deux pays<\/span><span class=\"etat \">Pays du centre des int\u00e9r\u00eats vitaux<\/span><span class=\"ref\">Art. 1er \u00a7 2 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux impossible \u00e0 d\u00e9terminer<\/span><span class=\"etat \">Pays du s\u00e9jour habituel<\/span><span class=\"ref\">Art. 1er \u00a7 2 b<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>S\u00e9jour habituel dans les deux pays ou dans aucun<\/span><span class=\"etat \">Pays de la nationalit\u00e9, sinon accord des administrations<\/span><span class=\"ref\">Art. 1er \u00a7 2 c et d<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer \u00e0 bord d\u2019un navire exploit\u00e9 en trafic international<\/span><span class=\"etat \">Pays du si\u00e8ge de direction effective de l\u2019entreprise<\/span><span class=\"ref\">Art. 1er \u00a7 3<\/span><\/div><\/div><p class=\"note2\">Le protocole final (point 6) pr\u00e9voit des r\u00e8gles particuli\u00e8res pour les membres des repr\u00e9sentations diplomatiques et consulaires et pour les organisations internationales et leurs fonctionnaires.<\/p>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 1er, paragraphe 2<\/span><p>\u00ab Une personne physique est r\u00e9put\u00e9e r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant o\u00f9 elle dispose d\u2019un foyer permanent d\u2019habitation. a) Lorsqu\u2019elle dispose d\u2019un foyer permanent d\u2019habitation dans chacun des Etats contractants, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme un r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant avec lequel ses liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits, c\u2019est-\u00e0-dire de l\u2019Etat contractant o\u00f9 elle a le centre de ses int\u00e9r\u00eats vitaux\u00a0; b) Si l\u2019Etat contractant o\u00f9 cette personne a le centre de ses int\u00e9r\u00eats vitaux ne peut \u00eatre d\u00e9termin\u00e9, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme un r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant o\u00f9 elle s\u00e9journe de fa\u00e7on habituelle\u00a0; c) Si cette personne s\u00e9journe de fa\u00e7on habituelle dans chacun des Etats contractants ou qu\u2019elle ne s\u00e9journe de fa\u00e7on habituelle dans aucun d\u2019eux, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme un r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant dont elle poss\u00e8de la nationalit\u00e9\u00a0; d) Si cette personne poss\u00e8de la nationalit\u00e9 de chacun des Etats contractants ou qu\u2019elle ne poss\u00e8de la nationalit\u00e9 d\u2019aucun d\u2019eux, les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes des Etats contractants tranchent la question d\u2019un commun accord. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 1er, paragraphe 4<\/span><p>\u00ab Une personne morale est r\u00e9put\u00e9e r\u00e9sident de l\u2019Etat contractant o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective. \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n<h2>L\u2019ordre des crit\u00e8res de d\u00e9partage<\/h2><p>Lorsque la France et la Belgique peuvent toutes deux vous consid\u00e9rer comme r\u00e9sident, l\u2019article 1er, paragraphe 2, tranche dans cet ordre\u00a0:<\/p><ol class=\"steps\"><li><span class=\"n\">1<\/span><div><b>Foyer permanent d\u2019habitation<\/b><span>Dans quel pays disposez-vous d\u2019un foyer permanent d\u2019habitation\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">2<\/span><div><b>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux<\/b><span>Foyer dans les deux pays\u00a0: o\u00f9 sont vos liens personnels et \u00e9conomiques les plus \u00e9troits\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">3<\/span><div><b>S\u00e9jour habituel<\/b><span>Si ce centre ne peut \u00eatre d\u00e9termin\u00e9\u00a0: o\u00f9 s\u00e9journez-vous de fa\u00e7on habituelle\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">4<\/span><div><b>Nationalit\u00e9<\/b><span>S\u00e9jour habituel dans les deux pays ou dans aucun\u00a0: le pays dont vous avez la nationalit\u00e9.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">5<\/span><div><b>Accord des deux administrations<\/b><span>En dernier recours, les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes tranchent d\u2019un commun accord.<\/span><\/div><\/li><\/ol>\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/salarie-expatrie-en-belgique-mais-foyer-declare-en-france-residence-fiscale\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Amiens<\/span><small>21 juillet 2022<\/small><\/div><p>Salari\u00e9 expatri\u00e9 en Belgique mais foyer d\u00e9clar\u00e9 en France\u00a0: r\u00e9sidence fiscale fran\u00e7aise et salaires imposables en France au titre de la convention franco-belge<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/plus-value-immobiliere-d-un-couple-belge-la-veuve-ne-peut-pas-etre-designee\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Paris<\/span><small>8 septembre 2022<\/small><\/div><p>Plus-value immobili\u00e8re d&#x27;un couple belge\u00a0: la veuve ne peut pas \u00eatre d\u00e9sign\u00e9e seule redevable des pr\u00e9l\u00e8vements sociaux dus sur la part de son \u00e9poux d\u00e9c\u00e9d\u00e9<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/couple-resident-belge-dont-les-seuls-revenus-sont-les-dividendes-d-une-societe\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Versailles<\/span><small>17 novembre 2022<\/small><\/div><p>Couple \u00ab\u00a0r\u00e9sident belge\u00a0\u00bb dont les seuls revenus sont les dividendes d&#x27;une soci\u00e9t\u00e9 fran\u00e7aise\u00a0: centre des int\u00e9r\u00eats \u00e9conomiques et vitaux en France<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/#decisions\">Voir les 64 d\u00e9cisions qui concernent la Belgique \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>Le crit\u00e8re de d\u00e9part est concret\u00a0: dans quel pays disposez-vous d\u2019un foyer permanent d\u2019habitation\u00a0? Conserver un logement en France apr\u00e8s une installation en Belgique, ou l\u2019inverse, ouvre la comparaison des int\u00e9r\u00eats vitaux\u00a0: famille, activit\u00e9, patrimoine. C\u2019est cette r\u00e9sidence au sens de la convention qui d\u00e9signe ensuite le pays qui impose salaires, pensions et revenus de capitaux. Un d\u00e9part se pr\u00e9pare donc en organisant et en documentant la situation du foyer avant le changement de pays.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=belgique-residence-fiscale-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence fiscale<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous disposez d\u2019un logement en France et en Belgique, ou vous pr\u00e9parez votre installation en Belgique\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=belgique-residence-fiscale-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/\">Convention France\u2013Belgique : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/residence-fiscale\/\" class=\"cur\"><small>Art. 1<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/pensions-retraite\/\"><small>Art. 12<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/fonction-publique\/\"><small>Art. 10<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 3<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/plus-values\/\"><small>Art. 3<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/dividendes\/\"><small>Art. 15<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/interets\/\"><small>Art. 16<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/salaires\/\"><small>Art. 11<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/double-imposition\/\"><small>Art. 19<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<div class=\"card bm-bofip\" style=\"margin:28px 0\"><span class=\"mono\" style=\"display:block;margin-bottom:12px\">Ce qu\u2019en dit l\u2019administration (BOFiP)<\/span><div style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px\"><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-int-dg-20-10-10\/\">BOI-INT-DG-20-10-10 \u00b7 Domicile fiscal et r\u00e9sidence conventionnelle<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-ir-champ-10\/\">BOI-IR-CHAMP-10 \u00b7 Domicile fiscal (art. 4 B)<\/a><\/div><\/div><h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Avoir un logement dans les deux pays fait-il de moi un r\u00e9sident des deux\u00a0?<\/summary><p>Non. Avec un foyer permanent d\u2019habitation dans chaque pays, vous \u00eates r\u00e9sident de celui o\u00f9 se trouve le centre de vos int\u00e9r\u00eats vitaux (article 1er, paragraphe 2, a).<\/p><\/details><details><summary>Que se passe-t-il si le centre des int\u00e9r\u00eats vitaux ne peut pas \u00eatre d\u00e9termin\u00e9\u00a0?<\/summary><p>La convention retient le pays o\u00f9 vous s\u00e9journez de fa\u00e7on habituelle, puis celui dont vous avez la nationalit\u00e9\u00a0; \u00e0 d\u00e9faut, les deux administrations tranchent d\u2019un commun accord (article 1er, paragraphe 2, b \u00e0 d).<\/p><\/details><details><summary>Comment est d\u00e9termin\u00e9e la r\u00e9sidence d\u2019une soci\u00e9t\u00e9\u00a0?<\/summary><p>Elle est r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective, de m\u00eame que les soci\u00e9t\u00e9s de personnes et associations sans personnalit\u00e9 juridique (article 1er, paragraphe 4).<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Convention du 10 mars 1964, modifi\u00e9e par les avenants du 15 f\u00e9vrier 1971, du 8 f\u00e9vrier 1999, du 12 d\u00e9cembre 2008 et du 7 juillet 2009, et par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e le 7 juin 2017 \u2014 Version consolid\u00e9e de la convention avec la Belgique modifi\u00e9e par la convention multilat\u00e9rale (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur (convention de 1964 modifi\u00e9e). La nouvelle convention sign\u00e9e le 9 novembre 2021 n\u2019est pas entr\u00e9e en vigueur selon impots.gouv.fr et ne s\u2019applique pas.. Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez en Belgique ?<\/span><h3>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence fiscale\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=belgique-residence-fiscale-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">D\u00e9cisions \u00b7 Belgique<\/span><div class=\"rel\"><a href=\"\/decisions\/couple-resident-belge-percevant-des-dividendes-francais-la-retenue-a-la-source\/\">Couple r\u00e9sident belge percevant des dividendes fran\u00e7ais\u00a0: la retenue \u00e0 la source de 15 % porte sur le montant brut, sans l&#x27;abattement de 40 % r\u00e9serv\u00e9 aux r\u00e9sidents<small>TA Montreuil, 22 novembre 2022<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/actions-cedees-en-belgique-par-un-resident-francais-l-acte-date-du-29-decembre\/\">Actions c\u00e9d\u00e9es en Belgique par un r\u00e9sident fran\u00e7ais\u00a0: l&#x27;acte dat\u00e9 du 29 d\u00e9cembre 2012 transmis par le fisc belge fixe l&#x27;ann\u00e9e d&#x27;imposition de la plus-value, faute de produire l&#x27;exemplaire pr\u00e9tendument dat\u00e9 de 2013<small>CAA Douai, 1er d\u00e9cembre 2022<\/small><\/a><a href=\"\/decisions\/especes-non-declarees-dans-un-train-pour-bruxelles-350-000-et-40-000-dollars\/\">Esp\u00e8ces non d\u00e9clar\u00e9es dans un train pour Bruxelles\u00a0: 350\u00a0000 \u20ac et 40\u00a0000 dollars impos\u00e9s comme revenus du couple, dont l&#x27;\u00e9pouse diplomate en Belgique reste domicili\u00e9e en France<small>CAA Paris, 3 f\u00e9vrier 2023<\/small><\/a><\/div><\/div>\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/belgique\/\">Convention France\u2013Belgique : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez en Belgique ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=belgique-residence-fiscale-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Belgique \u203a Article 1 \u00b7 R\u00e9sidence fiscale Convention France\u2013BelgiqueConvention du 10 mars 1964, modifi\u00e9e par les avenants du 15 f\u00e9vrier 1971, du 8 f\u00e9vrier 1999, du 12<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22345,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-22645","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22645"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28066,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22645\/revisions\/28066"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}