{"id":22529,"date":"2026-11-08T11:31:35","date_gmt":"2026-11-08T10:31:35","guid":{"rendered":"https:\/\/balmontconseil.com\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/residence-fiscale\/"},"modified":"2026-11-08T23:17:38","modified_gmt":"2026-11-08T22:17:38","slug":"residence-fiscale","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/residence-fiscale\/","title":{"rendered":"La France ou l\u2019Afrique du Sud\u00a0: quel pays vous consid\u00e8re comme r\u00e9sident\u00a0? L\u2019article 4 de la convention"},"content":{"rendered":"<style>@import url('https:\/\/fonts.googleapis.com\/css2?family=Inter:wght@400;500;600&family=Geist+Mono:wght@500&display=swap');#Content>.content_wrapper>.mfn-page-title{display:none!important}#Subheader{display:none!important}#Content{padding-top:0!important}#Content .section_wrapper{max-width:none;padding:0}html,body{overflow-x:clip}#bcv,#bcv :where(*:not(svg,svg *)){all:revert;box-sizing:border-box}#bcv{--bg:#F6F5F1;--card:#FFFFFF;--border:#E4E2DA;--text:#111311;--muted:#5B615E;--dim:#8A908C;--lime:#C8F020;--dark:#0B1317;--limed:#E6FF2A;--dtext:#F2F5F4;--dmuted:#8FA3AD;--dborder:#2B3B45}#bcv *{box-sizing:border-box}#bcv{-webkit-text-size-adjust:100%}#bcv{margin:0;background:var(--bg);color:var(--text);font-family:Inter,system-ui,-apple-system,\"Segoe UI\",Helvetica,Arial,sans-serif;font-size:15px;line-height:1.55;-webkit-font-smoothing:antialiased}#bcv a{color:inherit}#bcv .mono{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,SFMono-Regular,Menlo,monospace;font-size:10px;letter-spacing:.08em;text-transform:uppercase;font-weight:500}#bcv .hd{display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:16px;padding:18px max(20px,env(safe-area-inset-left));border-bottom:1px solid var(--border);background:var(--bg)}#bcv .hd .logo{font-weight:600;letter-spacing:.06em;text-decoration:none;font-size:17px}#bcv .hd nav{display:flex;gap:22px;font-size:14px}#bcv .hd nav a{text-decoration:none;color:var(--text)}#bcv .hd .cta{background:var(--lime);color:var(--dark);text-decoration:none;font-weight:600;font-size:14px;padding:10px 18px;border-radius:999px;white-space:nowrap}#bcv .wrap{max-width:1200px;margin:0 auto;padding:28px 20px 60px}#bcv .crumbs{font-size:13px;color:var(--muted);margin:0 0 28px}#bcv .crumbs a{color:var(--muted);text-decoration:none}#bcv .crumbs a:hover{text-decoration:underline}#bcv .grid{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 360px;gap:60px;align-items:start}#bcv .main{min-width:0;max-width:720px}#bcv .meta{display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:center;gap:12px;margin:0 0 18px}#bcv .pill{display:inline-block;background:var(--dark);color:var(--limed);padding:6px 10px;border-radius:4px}#bcv .metaline{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:11px;letter-spacing:.02em;color:var(--muted)}#bcv h1{font-size:44px;line-height:1.1;letter-spacing:-.025em;font-weight:600;margin:0 0 16px;text-wrap:balance}#bcv .lead{font-size:18px;line-height:1.5;color:var(--muted);margin:0 0 18px}#bcv .tags{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px;margin:0 0 28px}#bcv .tag{font-size:12px;font-weight:500;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .card{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:20px 22px}#bcv .bref{margin:0 0 32px}#bcv .bref .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .bref ul{list-style:none;margin:0;padding:0;display:grid;gap:14px}#bcv .bref li{display:flex;gap:12px;align-items:flex-start;font-size:15px;line-height:1.5}#bcv .bref li::before{content:\"\u2713\";flex:0 0 20px;width:20px;height:20px;border-radius:50%;background:var(--lime);color:var(--dark);font-size:11px;font-weight:700;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;margin-top:2px}#bcv h2{font-size:22px;line-height:1.25;letter-spacing:-.015em;font-weight:600;margin:28px 0 10px}#bcv .main p{margin:0 0 14px;font-size:16px;line-height:1.6}#bcv .dark{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:26px 24px;margin:30px 0 34px}#bcv .dark .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:14px}#bcv .dark p{color:var(--dtext);font-size:16px;line-height:1.6;margin:0 0 18px}#bcv .btn{display:inline-flex;align-items:center;gap:8px;background:var(--limed);color:var(--dark);font-weight:600;font-size:15px;padding:13px 22px;border-radius:999px;text-decoration:none;line-height:1}#bcv .btn svg{width:16px;height:16px}#bcv .btn.ghost{background:transparent;color:var(--dtext);border:1px solid var(--dborder)}#bcv .dark .note{font-size:12px;color:var(--dmuted);margin-left:14px}#bcv .textes{display:grid;grid-template-columns:1fr 1fr;gap:12px;margin:0 0 34px}#bcv .textes .t{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:14px 16px}#bcv .textes .t b{display:block;font-weight:500;font-size:14px;margin-bottom:4px}#bcv .textes .t span{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .quote{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:16px 16px 16px 0;margin:0 0 12px;font-size:14px;line-height:1.55}#bcv .quote::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv details{margin:20px 0 24px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px}#bcv summary{cursor:pointer;padding:16px;font-weight:500;font-size:14px;list-style:none;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center}#bcv summary::-webkit-details-marker{display:none}#bcv summary::after{content:\"\u2304\";color:var(--muted);font-size:16px}#bcv details[open] summary::after{content:\"\u2303\"}#bcv pre.texte{white-space:pre-wrap;font-family:inherit;font-size:14px;line-height:1.55;padding:0 16px 16px;margin:0;max-height:70vh;overflow:auto;color:var(--text)}#bcv .source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim);margin:12px 0 0}#bcv .side{display:grid;gap:16px;position:sticky;top:20px}#bcv .side .ctacard{background:var(--dark);color:var(--dtext);border-radius:16px;padding:24px 22px}#bcv .side .ctacard .mono{color:var(--limed);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .ctacard h3{font-size:18px;line-height:1.3;letter-spacing:-.01em;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .who{display:flex;gap:12px;align-items:center;margin:0 0 16px}#bcv .who img{width:44px;height:44px;border-radius:50%;object-fit:cover;background:#1C2B35}#bcv .who b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .who span{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted)}#bcv .side .btn{display:flex;justify-content:center;margin-bottom:10px}#bcv .side .trust{font-size:12px;line-height:1.4;color:var(--dmuted);margin:14px 0 0}#bcv .side .diag{display:flex;align-items:center;gap:12px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:14px 16px;text-decoration:none}#bcv .side .diag b{display:block;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .side .diag span{font-size:12px;color:var(--muted);line-height:1.4}#bcv .side .diag i{margin-left:auto;font-style:normal;color:var(--muted)}#bcv .side .card .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px}#bcv .side .rel{display:grid;gap:14px}#bcv .side .rel a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:14px;line-height:1.4;display:block}#bcv .side .rel small{display:block;font-size:12px;color:var(--muted);font-weight:400;margin-top:2px}#bcv .side .more{display:grid;gap:10px}#bcv .side .more a{font-size:14px;line-height:1.4;text-decoration:none}#bcv .brouillon{background:#FFF4CC;border:1px solid #EAD27A;padding:10px 14px;border-radius:8px;font-size:13px;margin:0 0 20px}#bcv footer{font-size:12px;color:var(--muted);text-align:center;padding:24px 20px;border-top:1px solid var(--border)}#bcv footer a{color:var(--muted)}#bcv .list{display:grid;gap:12px;margin:24px 0 0;padding:0;list-style:none}#bcv .list li{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px}#bcv .list a{text-decoration:none;font-weight:500;font-size:16px;line-height:1.35}#bcv .list small{display:block;color:var(--muted);font-size:12px;margin-top:6px}#bcv .list p{font-size:14px;color:var(--muted);margin:8px 0 0}@media(max-width:980px){#bcv .grid{grid-template-columns:1fr;gap:28px}#bcv .side{position:static}#bcv .hd nav{display:none}#bcv h1{font-size:34px}}@media(max-width:600px){#bcv .wrap{padding:16px 20px 40px}#bcv h1{font-size:28px;letter-spacing:-.02em}#bcv .lead{font-size:16px}#bcv .textes{grid-template-columns:1fr}#bcv .dark{padding:22px 20px}#bcv .dark .note{display:block;margin:10px 0 0}#bcv .hd .cta{display:none}#bcv .card{padding:18px}#bcv .side .ctacard{padding:22px 20px}}#bcv .main p.source{font-size:11px;line-height:1.5;color:var(--dim)}#bcv .cover{position:relative;border-radius:16px;overflow:hidden;margin:6px 0 6px;aspect-ratio:776\/300;background:var(--dark)}#bcv .cover img{width:100%;height:100%;object-fit:cover;display:block}#bcv .cover::after{content:\"\";position:absolute;inset:0;background:linear-gradient(180deg,rgba(11,19,23,0) 35%,rgba(11,19,23,.78))}#bcv .cover .cap{position:absolute;left:24px;bottom:22px;z-index:1;display:grid;gap:8px;justify-items:start}#bcv .cover .chip{background:var(--lime);color:var(--dark);border-radius:999px;padding:5px 10px}#bcv .cover b{color:#fff;font-size:20px;font-weight:600}#bcv .cover.typo{aspect-ratio:auto;display:flex;align-items:center;justify-content:space-between;gap:24px;padding:28px 28px;background:radial-gradient(120% 140% at 100% 0%,#1C2B35 0%,var(--dark) 60%)}#bcv .cover.typo .facts{display:flex;gap:22px;flex-wrap:wrap;margin-top:6px}#bcv .cover.typo .facts span{font-size:13px;color:var(--dmuted)}#bcv .cover.typo .facts b{display:block;font-size:14px;color:#fff;font-weight:500}#bcv .cover.typo::after{display:none}#bcv .cover.typo .big{flex:0 0 auto;font-size:96px;line-height:.9;font-weight:600;letter-spacing:-.04em;color:var(--limed)}#bcv .cover.typo .big small{display:block;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;letter-spacing:.08em;color:var(--dmuted);text-transform:uppercase;margin-bottom:6px}#bcv .cover.typo .cap{position:static}#bcv .main p.credit,#bcv .credit{font-size:11px;color:var(--dim);margin:0 0 26px}#bcv .qt{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;overflow:hidden;margin:0 0 10px}#bcv .qt .r{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 220px 120px;gap:16px;align-items:center;padding:14px 20px;border-top:1px solid #EFEEE9;font-size:15px;line-height:1.45}#bcv .qt .r.h{background:#EFEEE9;border-top:0;color:var(--muted);padding:12px 20px;font-size:10px}#bcv .qt .etat{justify-self:start;font-size:13px;font-weight:500;border-radius:999px;padding:6px 12px;background:var(--lime);color:var(--dark);line-height:1.3}#bcv .qt .etat.fr{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .qt .ref{font-family:\"Geist Mono\",ui-monospace,Menlo,monospace;font-size:12px;color:var(--muted)}#bcv .main p.note2,#bcv .note2{font-size:13px;color:var(--muted);line-height:1.5;margin:0 0 30px}#bcv .cit{display:flex;gap:14px;background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px 18px 16px 0;margin:0 0 12px}#bcv .cit::before{content:\"\";flex:0 0 3px;background:var(--lime);border-radius:0 2px 2px 0}#bcv .cit .mono{color:var(--muted);display:block;margin-bottom:8px}#bcv .cit p{margin:0!important;font-size:15px!important;line-height:1.6!important}#bcv .steps{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:14px;padding:6px 20px;margin:0 0 30px;list-style:none}#bcv .steps li{display:flex;gap:16px;align-items:center;padding:14px 0;border-top:1px solid #EFEEE9}#bcv .steps li:first-child{border-top:0}#bcv .steps .n{flex:0 0 32px;height:32px;border-radius:50%;background:#EFEEE9;display:flex;align-items:center;justify-content:center;font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:13px}#bcv .steps li:first-child .n{background:var(--dark);color:var(--limed)}#bcv .steps b{display:block;font-weight:500;font-size:15px}#bcv .steps span{font-size:14px;color:var(--muted);line-height:1.45}#bcv .decs{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:12px;margin:0 0 12px}#bcv .dec{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:12px;padding:16px;text-decoration:none;display:flex;flex-direction:column;gap:10px}#bcv .dec .h{display:flex;gap:8px;align-items:center;flex-wrap:wrap}#bcv .dec .h .pill{padding:3px 7px;border-radius:5px}#bcv .dec .h small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .dec p{margin:0!important;font-size:14px!important;line-height:1.5!important}#bcv .dec i{font-style:normal;font-weight:500;font-size:13px;margin-top:auto}#bcv .lnk{display:inline-block;font-weight:500;text-decoration:none;margin:4px 0 30px}#bcv .cv{margin:0 0 34px}#bcv .cv h3{font-size:19px;line-height:1.35;font-weight:600;margin:0 0 16px}#bcv .yn{display:flex;gap:10px;margin:0 0 14px}#bcv .yn a,#bcv .yn button{font:inherit;font-weight:500;font-size:15px;border-radius:999px;padding:12px 28px;cursor:pointer;text-decoration:none;border:1px solid var(--text);background:#fff;color:var(--text)}#bcv .yn a.oui{background:var(--limed);border-color:var(--limed);color:var(--dark)}#bcv .cv .non{display:none;flex-wrap:wrap;gap:8px}#bcv .cv.open .non{display:flex}#bcv .cv .non a{font-size:13px;background:var(--bg);border:1px solid var(--border);border-radius:999px;padding:6px 12px;text-decoration:none}#bcv .agrid{display:grid;grid-template-columns:repeat(3,minmax(0,1fr));gap:10px;margin:0 0 34px}#bcv .agrid a{background:var(--card);border:1px solid var(--border);border-radius:10px;padding:12px 14px;text-decoration:none;display:grid;gap:2px}#bcv .agrid a small{font-family:\"Geist Mono\",monospace;font-size:11px;color:var(--muted)}#bcv .agrid a b{font-weight:500;font-size:14px}#bcv .agrid a.cur{background:var(--dark);border-color:var(--dark)}#bcv .agrid a.cur small{color:var(--limed)}#bcv .agrid a.cur b{color:#fff}#bcv .faq details{margin:0 0 10px}#bcv .faq details p{padding:0 16px 16px;margin:0!important;font-size:15px!important;color:var(--muted)}#bcv .sticky{display:none}#bcv .hub .list li{display:flex;justify-content:space-between;gap:16px;align-items:center}@media(max-width:980px){#bcv .decs{grid-template-columns:1fr}#bcv .qt .r{grid-template-columns:minmax(0,1fr) auto;}#bcv .qt .r .ref{grid-column:2}#bcv .qt .r.h span:nth-child(3){display:none}}@media(max-width:600px){#bcv .qt .r{grid-template-columns:1fr;gap:8px}#bcv .qt .r.h{display:none}#bcv .qt .r .ref{grid-column:auto}#bcv .agrid{grid-template-columns:1fr 1fr}#bcv .cover{aspect-ratio:350\/200}#bcv .cover.typo .big{font-size:96px}#bcv .sticky{display:flex;position:fixed;left:0;right:0;bottom:0;z-index:10;background:var(--dark);color:#fff;padding:12px max(20px,env(safe-area-inset-left)) calc(12px + env(safe-area-inset-bottom));justify-content:space-between;align-items:center;gap:10px;font-weight:500;font-size:14px}#bcv .sticky a{background:var(--limed);color:var(--dark);text-decoration:none;border-radius:999px;padding:10px 16px;font-size:13px}#bcv{padding-bottom:64px}}#bcv{display:block;width:100vw;max-width:100vw;margin-left:calc(50% - 50vw);margin-right:calc(50% - 50vw);-webkit-text-fill-color:currentColor;text-align:left;padding-top:100px}@media(max-width:1239px){#bcv{padding-top:84px}}#bcv :where(*){-webkit-text-fill-color:currentColor}#bcv .btn.ghost{color:var(--dtext)!important;-webkit-text-fill-color:var(--dtext)!important}<\/style><script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Un logement gard\u00e9 en France me rend-il automatiquement r\u00e9sident de France ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Non. Si vous avez aussi un foyer d\u2019habitation permanent en Afrique du Sud, la convention regarde o\u00f9 vos liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits (article 4, paragraphe 2, a).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Que se passe-t-il si j\u2019ai les nationalit\u00e9s fran\u00e7aise et sud-africaine ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Si les crit\u00e8res du foyer, des int\u00e9r\u00eats vitaux et du s\u00e9jour habituel ne suffisent pas, la nationalit\u00e9 ne d\u00e9partage pas : les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes des deux pays tranchent d\u2019un commun accord (article 4, paragraphe 2, d).\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Une soci\u00e9t\u00e9 peut-elle \u00eatre r\u00e9sidente des deux pays ?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"La convention la consid\u00e8re comme r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective (article 4, paragraphe 3).\"}}]}<\/script><div id=\"bcv\" class=\"final\"><div class=\"wrap\">\n<div class=\"crumbs\"><a href=\"\/\">Accueil<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Conventions fiscales<\/a> \u203a <a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/\">France\u2013Afrique du Sud<\/a> \u203a Article 4 \u00b7 R\u00e9sidence fiscale<\/div>\n<div class=\"grid\"><main class=\"main\">\n<div class=\"meta\"><span class=\"pill mono\">Convention France\u2013Afrique du Sud<\/span><span class=\"metaline\">Convention sign\u00e9e \u00e0 Paris le 8 novembre 1993, modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e par la France et l\u2019Afrique du Sud le 7 juin 2017<\/span><\/div>\n<h1>La France ou l\u2019Afrique du Sud\u00a0: quel pays vous consid\u00e8re comme r\u00e9sident\u00a0? L\u2019article 4 de la convention<\/h1>\n<p class=\"lead\">La convention d\u00e9finit qui est r\u00e9sident de France et qui est r\u00e9sident d\u2019Afrique du Sud, puis d\u00e9partage les personnes que les deux pays revendiquent. Ce point commande tout le reste\u00a0: pensions, salaires, dividendes et plus-values sont r\u00e9partis selon l\u2019\u00c9tat de r\u00e9sidence.<\/p>\n<div class=\"tags\"><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><\/div>\n<div class=\"cover\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/convention-afrique-du-sud.webp\" alt=\"Le Cap, Afrique du Sud\" loading=\"eager\"><div class=\"cap\"><span class=\"chip mono\">Article 4 \u00b7 R\u00e9sidence<\/span><b>Le Cap, Afrique du Sud<\/b><\/div><\/div><div style=\"height:26px\"><\/div>\n<div class=\"card bref\"><span class=\"mono\">En bref<\/span><ul><li>Pour la France, est r\u00e9sident toute personne assujettie \u00e0 l\u2019imp\u00f4t en France en raison de son domicile, de sa r\u00e9sidence, de son si\u00e8ge de direction ou d\u2019un crit\u00e8re analogue (article 4, paragraphe 1, a).<\/li><li>Pour l\u2019Afrique du Sud, est r\u00e9sidente la personne physique \u00ab\u00a0ordinairement r\u00e9sidente\u00a0\u00bb (ordinarily resident) d\u2019Afrique du Sud (article 4, paragraphe 1, b).<\/li><li>Si les deux pays vous consid\u00e8rent comme r\u00e9sident, la convention d\u00e9partage\u00a0: foyer d\u2019habitation permanent, centre des int\u00e9r\u00eats vitaux, s\u00e9jour habituel, nationalit\u00e9, puis accord des administrations (article 4, paragraphe 2).<\/li><\/ul><\/div>\n<h2>Quel pays l\u2019emporte en cas de double r\u00e9sidence\u00a0?<\/h2><div class=\"qt\"><div class=\"r h mono\"><span>Votre situation<\/span><span>Qui impose<\/span><span>Texte<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer d\u2019habitation permanent en Afrique du Sud seulement<\/span><span class=\"etat \">R\u00e9sident d\u2019Afrique du Sud<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Foyer dans les deux pays, liens personnels et \u00e9conomiques surtout en France<\/span><span class=\"etat \">R\u00e9sident de France<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 a<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux impossible \u00e0 d\u00e9terminer, ou aucun foyer<\/span><span class=\"etat \">\u00c9tat du s\u00e9jour habituel<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 b<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>S\u00e9jour habituel dans les deux pays ou dans aucun<\/span><span class=\"etat \">\u00c9tat de nationalit\u00e9<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 c<\/span><\/div><div class=\"r\"><span>Double nationalit\u00e9 franco-sud-africaine ou aucune des deux<\/span><span class=\"etat \">Accord des deux administrations<\/span><span class=\"ref\">Art. 4 \u00a7 2 d<\/span><\/div><\/div><div style=\"height:20px\"><\/div>\n<h2>Le texte de la convention<\/h2><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 4, paragraphe 1, b<\/span><p>\u00ab En ce qui concerne l&#x27;Afrique du Sud, toute personne physique qui est ordinairement r\u00e9sidente (&quot;ordinarily resident&quot;) d&#x27;Afrique du Sud, et toute personne autre qu&#x27;une personne physique dont le si\u00e8ge de direction effective est situ\u00e9 en Afrique du Sud. \u00bb<\/p><\/div><\/div><div class=\"cit\"><div><span class=\"mono\">Article 4, paragraphe 2, a et b<\/span><p>\u00ab Cette personne est consid\u00e9r\u00e9e comme un r\u00e9sident de l&#x27;Etat o\u00f9 elle dispose d&#x27;un foyer d&#x27;habitation permanent\u00a0; si elle dispose d&#x27;un foyer d&#x27;habitation permanent dans les deux Etats, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme un r\u00e9sident de l&#x27;Etat avec lequel ses liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits (centre des int\u00e9r\u00eats vitaux)\u00a0; b) Si l&#x27;Etat o\u00f9 cette personne a le centre de ses int\u00e9r\u00eats vitaux ne peut pas \u00eatre d\u00e9termin\u00e9, ou si elle ne dispose d&#x27;un foyer d&#x27;habitation permanent dans aucun des Etats, elle est consid\u00e9r\u00e9e comme un r\u00e9sident de l&#x27;Etat o\u00f9 elle s\u00e9journe de fa\u00e7on habituelle\u00a0; \u00bb<\/p><\/div><\/div><p class=\"note2\">Texte publi\u00e9 par impots.gouv.fr.<\/p>\n<h2>L\u2019ordre des crit\u00e8res de d\u00e9partage<\/h2><p>Lorsque la France et l\u2019Afrique du Sud vous consid\u00e8rent toutes deux comme r\u00e9sident, l\u2019article 4, paragraphe 2, tranche dans cet ordre\u00a0:<\/p><ol class=\"steps\"><li><span class=\"n\">1<\/span><div><b>Foyer d\u2019habitation permanent<\/b><span>O\u00f9 disposez-vous d\u2019un logement permanent\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">2<\/span><div><b>Centre des int\u00e9r\u00eats vitaux<\/b><span>Foyer dans les deux pays\u00a0: o\u00f9 sont vos liens personnels et \u00e9conomiques les plus \u00e9troits\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">3<\/span><div><b>S\u00e9jour habituel<\/b><span>Toujours ind\u00e9cis\u00a0: o\u00f9 s\u00e9journez-vous de fa\u00e7on habituelle\u00a0?<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">4<\/span><div><b>Nationalit\u00e9<\/b><span>Sinon, l\u2019\u00c9tat dont vous avez la nationalit\u00e9.<\/span><\/div><\/li><li><span class=\"n\">5<\/span><div><b>Accord des deux administrations<\/b><span>Double nationalit\u00e9 ou aucune\u00a0: les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes tranchent d\u2019un commun accord.<\/span><\/div><\/li><\/ol>\n<h2>Ce qu\u2019ont jug\u00e9 les tribunaux<\/h2><div class=\"decs\"><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/responsable-de-plateformes-petrolieres-en-afrique-du-sud-et-en-libye-sans\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Pau<\/span><small>10 juin 2024<\/small><\/div><p>Responsable de plateformes p\u00e9troli\u00e8res en Afrique du Sud et en Libye\u00a0: sans preuve d&#x27;un employeur \u00e9tabli dans l&#x27;Union europ\u00e9enne ni de l&#x27;imp\u00f4t libyen pay\u00e9, ni exon\u00e9ration de l&#x27;article 81 A ni cr\u00e9dit d&#x27;imp\u00f4t<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/chef-comptable-de-l-ambassade-d-afrique-du-sud-devenue-francaise-ni-agent\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">CAA Versailles<\/span><small>4 juin 2026<\/small><\/div><p>Chef comptable de l&#x27;ambassade d&#x27;Afrique du Sud devenue fran\u00e7aise\u00a0: ni agent diplomatique ni prot\u00e9g\u00e9e par la convention, elle est imposable en France sur sa r\u00e9mun\u00e9ration<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><a class=\"dec\" href=\"\/decisions\/agence-de-voyage-sud-africaine-avec-un-bureau-de-liaison-a-lille-faute-de\/\"><div class=\"h\"><span class=\"pill mono\">TA Lille<\/span><small>4 novembre 2024<\/small><\/div><p>Agence de voyage sud-africaine avec un bureau de liaison \u00e0 Lille\u00a0: faute de preuve de moyens humains et mat\u00e9riels en France pour les ann\u00e9es contr\u00f4l\u00e9es, pas d&#x27;\u00e9tablissement stable ni de revenus distribu\u00e9s imposables chez le g\u00e9rant<\/p><i>Lire la d\u00e9cision \u2192<\/i><\/a><\/div><a class=\"lnk\" href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/#decisions\">Voir les 3 d\u00e9cisions qui concernent l\u2019Afrique du Sud \u2192<\/a>\n<div class=\"dark\"><span class=\"mono\">Ce que cela change pour vous<\/span><p>La convention ne dit pas ce qu\u2019est une personne \u00ab\u00a0ordinairement r\u00e9sidente\u00a0\u00bb d\u2019Afrique du Sud\u00a0: c\u2019est le droit sud-africain qui le fixe. Elle n\u2019intervient que si les deux pays vous revendiquent. Dans ce cas, un logement conserv\u00e9 en France, la famille rest\u00e9e sur place ou des revenus majoritairement fran\u00e7ais peuvent faire pencher la balance vers la France. Le d\u00e9part se pr\u00e9pare donc et se documente\u00a0: bail ou achat sur place, d\u00e9m\u00e9nagement de la famille, d\u00e9placement des int\u00e9r\u00eats \u00e9conomiques.<\/p><a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=afrique-du-sud-residence-fiscale-portee\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence fiscale<\/a><span class=\"note\">Visio \u00b7 30 min \u00b7 sans engagement<\/span><\/div>\n<div class=\"card cv\" id=\"cv\"><span class=\"mono\" style=\"color:var(--muted);display:block;margin-bottom:12px\">Cela vous concerne ?<\/span><h3>Vous vous installez en Afrique du Sud en gardant un logement ou des revenus en France\u00a0?<\/h3><div class=\"yn\"><a class=\"oui\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=afrique-du-sud-residence-fiscale-oui\">Oui<\/a><button type=\"button\" onclick=\"document.getElementById('cv').classList.add('open')\">Non<\/button><\/div><div class=\"non\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/pensions-retraite\/\">Pensions de retraite<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/fonction-publique\/\">Fonction publique<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/revenus-immobiliers\/\">Revenus immobiliers<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/plus-values\/\">Plus-values<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/\">Convention France\u2013Afrique du Sud : tous les sujets<\/a><a href=\"\/decisions\/\">Jurisprudence fiscale internationale<\/a><\/div><\/div>\n<h2>Les autres sujets de la convention<\/h2><div class=\"agrid\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/residence-fiscale\/\" class=\"cur\"><small>Art. 4<\/small><b>R\u00e9sidence fiscale<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/pensions-retraite\/\"><small>Art. 18<\/small><b>Pensions de retraite<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/fonction-publique\/\"><small>Art. 19<\/small><b>Fonction publique<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/revenus-immobiliers\/\"><small>Art. 6<\/small><b>Revenus immobiliers<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/plus-values\/\"><small>Art. 13<\/small><b>Plus-values<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/dividendes\/\"><small>Art. 10<\/small><b>Dividendes<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/interets\/\"><small>Art. 11<\/small><b>Int\u00e9r\u00eats<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/salaires\/\"><small>Art. 15<\/small><b>Salaires<\/b><\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/double-imposition\/\"><small>Art. 23<\/small><b>Double imposition<\/b><\/a><\/div>\n<div class=\"card bm-bofip\" style=\"margin:28px 0\"><span class=\"mono\" style=\"display:block;margin-bottom:12px\">Ce qu\u2019en dit l\u2019administration (BOFiP)<\/span><div style=\"display:flex;flex-wrap:wrap;gap:8px\"><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-int-dg-20-10-10\/\">BOI-INT-DG-20-10-10 \u00b7 Domicile fiscal et r\u00e9sidence conventionnelle<\/a><a class=\"tag\" href=\"\/bofip-international\/boi-ir-champ-10\/\">BOI-IR-CHAMP-10 \u00b7 Domicile fiscal (art. 4 B)<\/a><\/div><\/div><h2>Questions fr\u00e9quentes<\/h2><div class=\"faq\"><details open><summary>Un logement gard\u00e9 en France me rend-il automatiquement r\u00e9sident de France\u00a0?<\/summary><p>Non. Si vous avez aussi un foyer d\u2019habitation permanent en Afrique du Sud, la convention regarde o\u00f9 vos liens personnels et \u00e9conomiques sont les plus \u00e9troits (article 4, paragraphe 2, a).<\/p><\/details><details><summary>Que se passe-t-il si j\u2019ai les nationalit\u00e9s fran\u00e7aise et sud-africaine\u00a0?<\/summary><p>Si les crit\u00e8res du foyer, des int\u00e9r\u00eats vitaux et du s\u00e9jour habituel ne suffisent pas, la nationalit\u00e9 ne d\u00e9partage pas\u00a0: les autorit\u00e9s comp\u00e9tentes des deux pays tranchent d\u2019un commun accord (article 4, paragraphe 2, d).<\/p><\/details><details><summary>Une soci\u00e9t\u00e9 peut-elle \u00eatre r\u00e9sidente des deux pays\u00a0?<\/summary><p>La convention la consid\u00e8re comme r\u00e9sidente de l\u2019\u00c9tat o\u00f9 se trouve son si\u00e8ge de direction effective (article 4, paragraphe 3).<\/p><\/details><\/div>\n<p class=\"source\">Source : Convention sign\u00e9e \u00e0 Paris le 8 novembre 1993, modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e par la France et l\u2019Afrique du Sud le 7 juin 2017 \u2014 Version consolid\u00e9e de la convention avec l&#x27;Afrique du Sud modifi\u00e9e par la convention multilat\u00e9rale (impots.gouv.fr). Statut : En vigueur depuis le 1er novembre 1995\u00a0; Convention multilat\u00e9rale entr\u00e9e en vigueur le 1er janvier 2019 pour la France et le 1er janvier 2023 pour l\u2019Afrique du Sud. Ce document ne se substitue pas aux textes qui font foi. Analyse : Balmont Conseil, mise \u00e0 jour le 8 novembre 2026. Information g\u00e9n\u00e9rale, pas un conseil personnalis\u00e9.<\/p>\n<\/main>\n<aside class=\"side\">\n<div class=\"ctacard\"><span class=\"mono\">Vous partez en Afrique du Sud ?<\/span><h3>Faire v\u00e9rifier ma r\u00e9sidence fiscale\u00a0: un bilan de 30 minutes avec le cabinet.<\/h3>\n<div class=\"who\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/balmontconseil.com\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/alexis-sagnier-carre.webp\" alt=\"Alexis Sagnier\" width=\"44\" height=\"44\" loading=\"lazy\"><div><b>Alexis Sagnier<\/b><span>Conseil en gestion de patrimoine \u00b7 ORIAS n\u00b0 13003497 \u00b7 ANACOFI-CIF<\/span><\/div><\/div>\n<a class=\"btn\" href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=afrique-du-sud-residence-fiscale-side\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><rect x=\"2\" y=\"3\" width=\"12\" height=\"11\" rx=\"2\"\/><path d=\"M2 7h12M5 1.5v3M11 1.5v3\"\/><\/svg>R\u00e9server un bilan de 30 min<\/a>\n<a class=\"btn ghost\" href=\"https:\/\/wa.me\/33601773296\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><svg viewBox=\"0 0 16 16\" fill=\"none\" stroke=\"currentColor\" stroke-width=\"1.5\"><path d=\"M8 14.5a6.5 6.5 0 1 0-5.6-3.2L1.5 14.5l3.3-.9A6.5 6.5 0 0 0 8 14.5Z\"\/><\/svg>\u00c9crire sur WhatsApp<\/a>\n<p class=\"trust\">Depuis 2013 \u00e0 Lyon \u00b7 Expatriation et patrimoines internationaux<\/p><\/div>\n<a class=\"diag\" href=\"\/diagnostic\/\"><div><b>Diagnostic express en 30 secondes<\/b><span>Cinq questions, la marche \u00e0 suivre pour votre situation.<\/span><\/div><i>\u2192<\/i><\/a>\n\n<div class=\"card\"><span class=\"mono\">Aller plus loin<\/span><div class=\"more\"><a href=\"\/conventions-fiscales\/afrique-du-sud\/\">Convention France\u2013Afrique du Sud : tous les sujets<\/a><a href=\"\/conventions-fiscales\/\">Toutes les conventions fiscales<\/a><a href=\"\/diagnostic\/\">Diagnostic express : o\u00f9 en est votre projet ?<\/a><\/div><\/div>\n<\/aside>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"sticky\"><span>Vous partez en Afrique du Sud ?<\/span><a href=\"https:\/\/app.balmontconseil.com\/rdv?utm_source=site&#038;utm_medium=convention&#038;utm_content=afrique-du-sud-residence-fiscale-sticky\">Bilan de 30 min<\/a><\/div><\/div><script>(function(){var r=document.getElementById('bcv');if(!r)return;function clean(){r.removeAttribute('data-bml-bg');r.removeAttribute('data-bml-t');var l=r.querySelectorAll('[data-bml-bg],[data-bml-t]');for(var i=0;i<l.length;i++){l[i].removeAttribute('data-bml-bg');l[i].removeAttribute('data-bml-t');}}clean();new MutationObserver(function(m){for(var i=0;i<m.length;i++){if(\/^data-bml-\/.test(m[i].attributeName||'')){clean();break;}}}).observe(r,{attributes:true,subtree:true,attributeFilter:['data-bml-bg','data-bml-t']});window.addEventListener('load',function(){clean();setTimeout(clean,1300);setTimeout(clean,2500);});})();<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Accueil \u203a Conventions fiscales \u203a France\u2013Afrique du Sud \u203a Article 4 \u00b7 R\u00e9sidence fiscale Convention France\u2013Afrique du SudConvention sign\u00e9e \u00e0 Paris le 8 novembre 1993, modifi\u00e9e par la Convention multilat\u00e9rale sign\u00e9e par<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"parent":22332,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"mfn-post-hide-title":"","footnotes":""},"class_list":["post-22529","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22529"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27950,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22529\/revisions\/27950"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/balmontconseil.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}